Cerbe Deniz Savaşı - Forumunuz.Com

1560 yılında Tunus'un Cerbe adası açıklarında, Osmanlı donanmasıyla İspanyol güçlerinin başında olduğu Haçlı donanması arasında yapılmış olan deniz savaşı. Preveze deniz savaşının yenilgisini üzerlerinden atmak isteyen Avrupalılar, Türkleri Batı Akdeniz'den çıkarmak amacındaydılar. Planlarına göre Turgut Reisi Cerbe'de vurup askerlerini ortadan kaldırabildikleri takdirde Tunus ve Trablus, İspanya'nın eline geçecekti. Eğer bunu başarırlarsa Türkler tekrar burayı almaya çalışsalar bile bu çok uzun yıllar sürer düşüncesindeydiler. Cerbe kalesi son dönemde Turgut Reis tarafından daha da güvenli hale getirilmişti. Trablus ile Tunus arasındaki bu sağlam kale sayesinde her iki ülkenin kontrolü buradan çok kolay olacaktı. Bu nedenle Haçlı ordusunun ilk saldırı yeri Cerbe Adası'ydı. Büyük ve güçlü Haçlı donanmasına karşı buranın Türkler tarafından savunulması zor olacaktı. Cerbe'deki Türk kuvveti bin kişiydi ve Turgut Reis'in esas kuvvetleri Trablus'taydı. Bu durumda Türklerin güçlü Haçlı donanmasına karşı savunmasız kalacakları düşüncesi hakimdi. Bu düşünceyle Andre Dorya komutasındaki Haçlı Ordusu 2 Şubat 1560 tarihinde Cerbe Adası'nı ele geçirdi. Cerbe önüne gelen Haçlı ordusuna karşı Turgut Reis hemen Trablus'a çekildi. Acele olarak durumu İstanbul'a bildirdi. Bunun üzerine İstanbul'dan yola çıkan Osmanlı donanmasının Cerbe önüne gelmesiyle ünlü Cerbe Deniz Savaşı yapıldı. Haçlıların asıl amacı Türkler'in Kuzey Afrika'daki egemenliğine ve Osmanlı Donanması'nın Akdeniz'deki üstünlüğüne son vermekti.

Kaptan-ı Derya Piyale Paşa komutası altındaki Osmanlı donanmasının büyük başarısıyla sonuçlanan bu savaş ikinci büyük deniz zaferi olarak Türk tarihine geçti. Cerbe Savaşı sırasında Haçlı gemilerinin yarısı battı. Haçlı donanması 9.000 ölü, 5.000 esirle savaşta büyük bir yenilgiye uğradı. Kaptan-ı Derya Piyale Paşa komutasındaki donanmada Turgut Reis, Uluç Ali Reis ve Seydi Ali Reis gibi tecrübeli, başarılı kaptanlar yer alıyordu. Türk donanması 120 parçadan oluşuyordu. Bu savaş Andrea Dorya'nın Preveze deniz savaşında Barbaros Hayrettin Paşa karşısında uğradığı büyük yenilgiden sonra aldığı ikinci ağır darbe oldu. Andrea Dorya yaralı ve çok zor bir şekilde ancak kaçabildi. Cerbe Kalesi fethedildi ve kaledeki İspanyol General Alvaro bir gemiyle kaçtığı halde Turgut Reis onu takip ederek esir almayı başardı. Cerbe Adası'nın idaresi Turgut Reis'e verildi. Savaşta Türk donanmasından ancak birkaç küçük gemi battı ve ölü sayısı bini dahi bulmadı. Osmanlıların kazandığı bu zafer Akdeniz'deki durumlarını daha da sağlamlaştırmalarına yaradı.

Kaynak: Osmanlı Tarihi Ansiklopedisi Cilt 3.

Emeğine sağlık @Damlam

1560’ta vuku bulan ve Haçlı donanmasının hezimetiyle sonuçlanan, deniz savaşı.

Preveze yenilgisinin izlerini silmek isteyen Avrupalılar, Türkleri, Batı Akdeniz’den çıkarabilmek için, Turgut Reis'i Cerbe’de vurup askerini imha etmek gayesindeydiler. Ancak bu sayede Tunus ve Trablus, İspanya’nın eline geçerdi. Türklerin burayı yeniden ele geçirmeleri ise, yılları alırdı.

Mehdiye Kalesinin yıkılmasından sonra Turgut Paşanın elindeki en müstahkem kale, Cerbe Kalesiydi. Turgut Paşa, bilhassa son yıllarda burasını iyice tahkim etmişti. Cerbe Adası, Trablus’la Tunus’un arasında bulunduğundan, buradan her iki ülkenin de kontrolü kolay oluyordu. Bunun içindir ki, Haçlılar'ın ilk saldırı noktası, Cerbe Adası idi. Cerbe’de yenilen Türklerin, Trablus’u savunmaları zor olacaktı. Cerbe’de, bin kişilik bir Türk kuvveti vardı. Turgut Paşa’nın esas kuvvetleri Trablus’ta bulunuyordu ve bunların güçlü Haçlı donanmasına bir şey yapamayacakları meydandaydı.

Nitekim Haçlıların, Osmanlılar'a karşı hazırlanmış ve kesin bir zafer kazanmayı aklına koymuş olan iki yüz parçadan mürekkep müttefik donanması, ihtiyat olduğundan epey zamandır sefere çıkmayan Jan Andrea Doria kumandasında Cerbe önüne geldi. Turgut Paşa, bu muazzam kuvvete karşı koyamayacağını anlayarak Trablus’a çekilirken, acele olarak Mora sancakbeyi vasıtasıyla durumu İstanbul’a bildirdi.

Cerbe’yi almaya muvaffak olan İspanyol ve müttefikleri, Osmanlı donanmasına karşı acele orayı tahkim ettiler. Buna karşı Piyâle Paşa kumandasındaki Osmanlı donanması Cerbe Adası önüne geldi ve işte burada tarihte meşhur Cerbe Muharebesi yapıldı.

Haçlı donanmasının başında, başkumandan Andrea Doria bulunuyordu. Donanma iki yüz gemiden müteşekkil olup, buna 30 bin asker yüklenmişti. 22 yıldan beri, Preveze’den sonra, Hıristiyan âlemi böyle bir armadayı bir arada görmemişti.

Kaptan-ı Deryâ Piyâle Paşa komutasındaki Türk donanmasında ise Uluç Ali Reis, Seydi Ali Reis ve Turgut Paşa (Reis) gibi tecrübeli kaptanlar bulunuyordu. Donanma, 120 parçadan müteşekkildi. Bu tecrübeli deniz serdarları, yaptıkları harp dîvânında, düşmanı imha için, Preveze’de kullanılan taktiği uygulamaya karar verdiler.

Piyâle Paşa ve tecrübeli komutanları, Haçlı armadasını, 14 Mayıs 1560 sabahı, pek az bir zayiatla, birkaç saatte perişan ettiler. Düşman askerinin 20 bini imha edildi. Bu muharebe, Andrea Doria’nın Preveze’de Barbaros’tan yediği silleden sonra, müttefiklere vurulmuş ağır bir darbe oldu. Müttefik kuvvetlerin 60 büyük gemisi batırıldı. Büyükamiral Andrea Doria, yaralı ve perişan bir halde, alelade bir kayıkla, hayatını zor kurtardı.

Zaferi müteakip muhasara edilen Cerbe Kalesi, kısa sürede tekrar fethedildi. Kaledeki İspanyol Generali Alvaro bir gemiye atlayarak kaçmışsa da, Turgut Paşa tarafından takip edilerek esir alındı. Adanın idaresi, Turgut Paşaya verildi.

Cerbe’de Türk zayiatı, Preveze’de olduğu gibi, hayrete değer derecede az olmuştur. Ancak birkaç küçük Türk gemisi batmış ve şehitlerin sayısı bini bulmamıştır.

Alıntı