Forumunuz.Com - Zamirler (Adıllar)

Zamirler isim cinsi arasında en değişik kelimelerdir. Bunların diğerlerinden farkları şu altı nokta etrafında toplanabilir:

1) mana, 2) genişlik, 3) kelime yapma, 4) iyelik, 5) çekim, 6) edatlara bağlanma.

1. Mana bakımından aradaki fark zamirlerin aslında tek başlarına, başlı başına ele alındığında manasız olmalarıdır. Zamirler mesela toprak, kalem gibi bir nesnenin adı değildir. Kelime olarak bir eşya, bir varlık karşılamazlar. Demek ki zamirler isim değil, ismin yerini tutan kelimelerdir.

2. Zamirler her şahsın ve her varlığın yerini tuttukları için kendileri kelime olarak manasız, fakat kapsamları çok geniş kelimelerdir. Bir “o” zamiri, bir “bu” zamiri binlerde nesneyi temsil edebilir, onları gösterebilir.

3. Zamirlerin diğer isimlerden bir farkı da kelime yapımına onlar kadar elverişli olmamalarıdır. Ancak bir ikisi yapım eki alır: ben-lik, sen-lik, ben-siz, ben-cil gibi.

4. Zamirler iyelik eki almazlar.

5. Zamirlerin diğer isimlerden en büyük farkı ise çekim sırasında kök değiştirmeleridir: ben-bana, sen-sana gibi.

Türkçe eklemeli bir dildir. Çekim sırasında kök değişmez. İşte bu konuda zamirler böylece çok büyük bir istisna teşkil etmektedirler.

6.Zamirler edatlara bağlanırken diğerlerinden farklı olarak ek alırlar: ben-im, sen-in için gibi.

Bütün bu farklar zamirlerin isim cinsi içinde çok değişik bir yeri olduğunu göstermektedir. Ama tabii yine de zamirler isim cinsi içinde kelimelerdir. Çünkü:

1. Temsil ve işaret suretiyle de olsa, diğer isimler gibi yine nesne karşılarlar.

2. Zamirler de yine isimler gibi çekilir: ben-den, bu-nu gibi.

3. Kelime gruplarından ve cümlelerde isim işlemi görürüler, isim fonksiyonu ile kullanılırlar, isim vazifesi görürler.

Zamirlerin çeşitleri şunlardır: şahıs zamirleri, işaret zamirleri, soru zamirleri, belirsizlik zamirleri, bağlama zamirleri.

1. Şahıs Zamirleri (kişi adılı) : Bunlar varlıkları şahıslar halinde temsil eden kelimelerdir. Bütün varlıklar üç şahısta toplanır, üç şahıs teşkil eder: konuşan, dinleyen, adı geçen. Bunlara dil bilgisinde birinci şahıs, ikinci şahıs, üçüncü şahıs adı verilir.

Şahıslar teklik de olabilir, çokluk da. Böylece teklik ve çokluk olarak üçerden altı şahıs var demektir. Bunları karşılaşan altına tane de zamir vardır:

Teklik 1. şahıs Konuşan Ben

2. şahıs Dinleyen Sen

3. şahıs Adı geçen O

Çokluk 1. şahıs Konuşanlar Biz

2. şahıs Dinleyenler Siz

3. şahıs Adı geçenler Onlar

Zamirler çekim sırasında kök değiştirdikleri için çekimlerini de gözden geçirmekte fayda vardır.

1. şahıs zamirlerinin genitifi şöyledir:

benim senin onun

bizim sizin onların

2. şahıs zamirlerinin akkuzatifi şöyledir:

beni seni onu

bizi sizi onları

3. şahıs zamirlerinin datifi şöyledir:

bana sana ona

bize size onlara

4. şahıs zamirlerinin lokatifi şöyledir:

bende sende onda

bizde sizde onlarda

5. şahıs zamirlerinin ablatif hali şöyledir:

benden senden ondan

bizden sizden onlardan

6. şahıs zamirlerinin eşitlik hali bugün şöyledir:

bence sence onca

bizce sizce onlarca

Şahıs zamirleri isimlerden farklı olarak bugün ile, için, gibi, kadar edatlarına genitif şeklinde bağlanır.

ile

benimle (benim ile)

bizimle

seninle

sizinle

onunla

onlarla

gibi

benim gibi

bizim gibi

senin gibi

sizin gibi

onun gibi

onlar gibi

için

benim için

bizim için

senin için

sizin için

onun için

onlar için

kadar

benim kadar

bizim kadar

senin kadar

sizin kadar

onun kadar

onlar kadar

Şahıs zamirlerinin ikinci tipi durumunda dönüşlülük zamirleri (Alm. Reflexivpronomem, rückbezüğliches fürwort; Fr. Pronom réfléchi; İng. reflexive pronoun) bulunur. Dönüşlülük zamirleri kendi kelimesinin iyelik şekillerinden ibarettir.

Bu kendi kitabın mı?
Ben sana kendi kalemimi vereceğim.