Kazakça Nasıl Bir Dil?
 

Türk yazı dillerinden biri ola Kazakça Kıpçak dil grubu içinde yer alan Kazakistan’ın resmi devlet dilidir. Kazak Dili ses yapısıbiçim ve söz dizilimi açısından Türk Dili ailesinin gelişmiş dillerinden biridir. Günümüzde yaklaşık 16 milyon kişi Kazakça konuşmaktadır.

Kazakça'nın oluşmasındaki mihenk taşı 1465 yılında Kazak Hanlığının kurulması olarak gösterilebilir. Hanlığın kurulması ile beraber boylar bir araya gelmiş boyların hanlık çatısı altında toplanması ise soy ve boyardan gelen dil farklılıklarının ortadan kalkmasına ve dilin oluşumda en önemli bir aşama yaşanmasına neden olmuştur.

Kazakça Nasıl Bir Dildir?

2013 yılında yayımlanan Kazak sözlüğüne göre kazakça 106.000 temel kelimeden oluşmaktadır. 42 harften oluşan Kazak AlfabesiKiril asıllıdır. Kazakça Latin ve Arap harfleriyle de yazılabilir.

Kiril: A Latin: a Türkçe: a
Kiril: Ә Latin: ä Türkçe: ä
Kiril: Б Latin: b Türkçe: b
Kril: В Latin: v Türkçe: v
Kril: Г Latin: g Türkçe: g
Kril: Ғ Latin: ğ Türkçe: g
Kril: Д Latin: d Türkçe: d

Kril: Е Latin: e Türkçe: kelime başında –ye kelime içinde ya da sonunda- e
Kril: Ё Latince: yo Türkçe: yo
Kril: Ж Latince: j Türkçe: j
Kril: З Latince: z Türkçe: z
Kril: И Latince: ï Türkçe: iy
Kril: Й Latince: y Türkçe: j
Kril: К Latince: k Türkçe: k
Kril: Қ Latince: q Türkçe: k
Kril: Л Latince: l Türkçe: l
Kril: М Latince: m Türkçe: m
Kril: Н –Latince: n Türkçe: n
Kril: Ң Latince: ñ Türkçe: ñ (genizden ng sesi)
Kril: О Latince: o Türkçe: o
Kril: Ө Latince: ö Türkçe: ö
Kril: П Latince: p Türkçe: p
Kril: Р Latince: r Türkçe: r
Kril: С Latince: s Türkçe: s
Kril: Т Latince: t Türkçe: t
Kril: У Latince: w Türkçe: uv üv
Kril: Ұ Latince: u Türkçe: u
Kril: Ү Latince: ü Türkçe: ü
Kril: Ф Latince: f Türkçe: f
Kril: Х Latince: x Türkçe: h
Kril: Һ Latince: h Türkçe: h
Kril:Ц Latince: c Türkçe: ts
Kril: Ч Latince: ç Türkçe: ç
Kril: Ш Latince: ş Türkçe: ş
Kril: Щ Latince: şç Türkçe: şç
Kril: Ъ Latince: '' Türkçe: ‘’ kesme-kalınlaştırma
Kril: Ы Latince: ı Türkçe: ı
Kril: I Latince: i Türkçe: i
Kril: Ь Latince: ' Türkçe: ‘ inceltme işareti
Kril: Э Latince: é Türkçe: e
Kril: Ю Latince: yu Türkçe: yu
Kril: Я Latince: ya Türkçe: ya

Kazakçanın günümüz Türkçesinden ayrılan en belirgin özelliklerinin başında; ‘’ y ç ş v d ve g’’ harflerinin cümle başında ya da ek alması durumunda değişmesi gösterilebilir. Yabancı kökene sahip kelimeler ise değişime uğramaz.

Y harfi j harfine
Ç harfi ş harfine
Ş harfi s harfine
V harfi b harfine
D harfi t harfine
G harfi k harfine dönüşür.

Kazakça ’da ismin 7 hali bulunur. Bu haller; yalın yükleme ilgi yaklaşma bulunma uzaklaşma ve vasıta halleridir. İsmin halleri ve aldığı ekler:

Yalın halde bulunan kelime ek almaz.
Yükleme hali: -Nı eki alır.
İlgi Hali: -Nın eki alır.
Yaklaşma hali: -Ga eli alır.
Bulunma hali: -Da eki alır.
Uzaklaşma hali: - Dan eki alı.
Vasıta hali: -Men eki alır.

Kazakçada Zamirler:

Men – ben
Sen - sen
Siz - siz
Ol - o
Biz - Biz
Sender - Siz
Sizder - sizler
Olar - onlar