Farsça Sıfatlar
 

SIFATLAR

Farsçada altı çeşit sıfat vardır:

a)Karşılaştırma Sıfatları:

İki derece halinde yapılır. Birinci derecede, kelimelerin sonuna “ter” eklenerek “daha”, ikinci derecede “terin” eklenerek “en” anlamları kazandırılır.

Bozorg büyük ﺑﺰﺭﮒ
Bozorgter daha büyük ( ﺑﺰﺭﮒ ﺗﺮ ‏(ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ
Bozorgterîn en büyük ( ﺑﺰﺭﮒ ﺗﺮﻳﻦ ‏( ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﻳﻦ

Genel olarak, birinci derecede üstünlükten sonra “ez” edatı getirilerek karşılaştırma yapılır.

Ahmed bozorgter ez Hasen est Ahmet
Hasan’dan daha büyüktür.
ﺍﺣﻤﺪ ﺑﺰﺭﮒ ﺗﺮ ﺍﺯ ﺣﺴﻦ ﺍﺳﺖ

İkinci derece üstünlükte ikinci kelime çoğul halde ise, iki kelime tamlama (izafet) ile birbirine bağlanır.

Porcem’iyyetterîn-i şehrhâ-yi Turkiyye İstanbûl est.
Türkiye’nin en kalabalık şehri İstanbul’dur.

ﭘﺮﺟﻤﻌﻴﺖ ﺗﺮﻳﻦ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﺗﺮﮐﻴﻪ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ ﺍﺳت

İkinci kelime tekil halde ise, tamlamasız okunur.
Kûh-i Ağri bolendterîn kûh-i Turkiyye
est.
ﮐﻮﻩ ﺁﻏﺮﯼ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮﻳﻦ ﮐﻮﻩ ﺗﺮﮐﻴﻪ ﺍﺳﺖ

b)Sayı Sıfatları

1’den 10’a kadar

1 bir yek ١ ﻳﮏ
2 iki do ٢ ﺩﻭ
3 üç se ٣ ﺳﻪ
4 dört çehâr ٤ ﭼﻬﺎﺭ
5 beş penc ٥ ﭘﻨﭽﺞ
6 altı şeş ٦ ﺷﺶ
7 yedi heft ٧ ﻫﻔﺖ
8 sekiz heşt ٨ ﻫﺸﺖ
9 dokuz noh ٩ ﻧﻪ
10 on deh ١٠ ﺩﻩ

11’den 19’a kadar

11 on bir yâzdeh ١١ ﻳﺎﺯﺩﻩ
12 on iki devâzdeh ١٢ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ
13 on üç sîzdeh ١٣ ﺳﻴﺰﺩﻩ
14 on dört çehârdeh ١٤ ﭼﻬﺎﺭﺩﻩ
15 on beş pânzdeh ١٥ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ
16 on altı şânzdeh ١٦ ﺷﺎﻧﺰﺩﻩ
17 on yedi hifdeh ١٧ ﻫﻔﺪﻩ
18 on sekiz hicdeh ١٨ ﻫﺠﺪﻩ
19 on dokuz nûzdeh ١٩ ﻧﻮﺯﺩﻩ

20’den 90’a kadar

20 yirmi bîst ٢٠ ﺑﻴﺴﺖ
30 otuz sî ٣٠ ﺳﯽ
40 kırk çihil ٤٠ ﭼﻬﻞ
50 elli pencâh ٥٠ ﭘﻨﺠﺎﻩ
60 altmış şest ٦٠ ﺷﺼﺖ
70 yetmiş heftâd ٧٠ ﻫﻔﺘﺎﺩ
80 seksen heştâd ٨٠ ﻫﺸﺘﺎﺩ
90 doksan neved ٩٠ ﻧﻮﺩ

100’den 1000 000’a kadar

100 yüz sed ١٠٠ ﺻﺪ
200 iki yüz divist ٢٠٠ ﺩﻭﻳﺴﺖ
300 üç yüz sised ٣٠٠ ﺳﻴﺼﺪ
400 dört yüz çehârsed ٤٠٠ ﭼﻬﺎﺭﺻﺪ
500 beş yüz pansed ٥٠٠ ﭘﺎﻧﺼﺪ
600 altı yüz şişsed ٦٠٠ ﺷﺸﺼﺪ
700 yedi yüz heftsed ٧٠٠ ﻫﻔﺘﺼﺪ
800 sekiz yüz heştsed ٨٠٠ ﻫﺸﺘﺼﺪ
900 dokuz yüz nuhsed ٩٠٠ ﻧﻬﺼﺪ
1000 bin hezâr ١٠٠٠ ﻫﺰﺍﺭ
10000 on bin deh hezâr ١٠٠٠٠ ﺩﻩ ﻫﺰﺍﺭ
1000000 yüz bin sed hezâr ١٠٠٠٠٠ ﺻﺪ ﻫﺰﺍﺭ
1000000 milyon milyun ١٠٠٠٠٠٠ ﻣﻴﻠﻴﻮﻥ
1000000000 milyar milyard ١٠٠٠٠٠٠٠٠
ﻣﻴﻠﻴﺎﺭﺩ
bin bir gece masalları efsânehâ-yi hezâr
u yek şeb ﺍﻓﺴﺎﻧﻪ ﻫﺎﯼ ﻫﺰﺍﺭ ﻭ ﻳﮏ ﺷﺐ

c)Sıra Sayı Sıfatları

Sayı sıfatlarının sonuna “om” ﻡ _ , “omî”
ﻣﯽ _ , “omîn” ﻣﻴﻦ _ ekleri getirilerek elde
edilir.

Altı şeş ﺷﺶ
Altıncı şeşom ﺷﺸﻢ
Altıncı şeşomî ﺷﺸﻤﯽ
Altıncı şeşomîn ﺷﺸﻤﻴﻦ

“om” ve “omî” ekleriyle türetilen sıfatlar tamlamalara girebilirler.

altıncı sınıf kilâs-i şeşom ﮐﻼﺱ ﺷﺸﻢ
ikinci ağaç diraht-i dovvom ﺩﺭﺧﺖ ﺩﻭﻡ

“mîn” ekiyle türetilen sıfatlar ait oldukları kelimeden önce gelirler ve tamlama yapmazlar.

sedomîn sâl-i tevellud-i Mustafa Kemal
Ataturk
Mustafa Kemal Atatürk’ün doğumunun
yüzüncü yılı
ﺻﺪﻣﻴﻦ ﺳﺎﻝ ﺗﻮﻟﺪ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﮐﻤﺎﻝ ﺁﺗﺎﺗﻮﺭﮎ

d)Üleştirme Sayı Sıfatları

Sayılar tekrar edilerek veya araya bazı ekler koyularak türetilir. Örneğin:

Bir bir, birer birer yek yek ﻳﮏ ﻳﮏ
Bir bir, birer birer yekâyek ﻳﮑﺎﻳﮏ
Bir bir, birer birer yek tâ yek tâ ﻳﮏ ﺗﺎ ﻳﮏ ﺗﺎ
Bir bir, birer birer yek be yek ﻳﮏ ﺑﻪ ﻳﮏ ، ﻳﮏ
ﺑﻴﮏ
Bir bir, birer birer yegân yegân ﻳﮕﺎﻥ ﻳﮕﺎﻥ

e)Kesir Sayıları:

Bölen önce, bölünen sonra getirilir.

Dörtte bir ¼ çehâr yek ﭼﻬﺎﺭ ﻳﮏ
Dört bölü altı 4/6 çehâr ez şeş ﭼﻬﺎﺭ ﺍﺯ ﺷﺶ

f)İşaret sıfatları

Yakın için “in” (bu, şu) ﺍﻳﻦ , uzak için “an” (o) ﺁﻥ sözcükleri kullanılır. Çoğulları “inhâ” (bunlar, şunlar) ﺍﻳﻨﻬﺎ ve “ânân, anhâ” (onlar) ﺁﻧﻬﺎ şeklinde kullanılır.