(1812-5 Şubat 1883) Osmanlı padişahı Abdülaziz'in annesi, Valide Sultan ve II. Mahmut'un eşidir.
Pertevniyal Sultan Romen asıllıydı ve doğduğu zamanki ismi Besime'ydi. 1829 yılında II. Mahmut'un eşi oldu. 10 yıllık bir evlilikten sonra eşi vefat etti. 25 Haziran 1861 tarihinde Sultan Abdülmecit'in vefatı üzerine oğlu Abdülaziz tahta geçince Pertevniyal Sultan da Valide Sultan unvanını aldı. Oğlunun bütün saltanatı boyunca Valide Sultan kaldı. Hayır hasenata çok önem verirdi. Pertevniyal Lisesi'ni ve Pertevniyal Valide Sultan Camii'ni yaptırdı. Oğlu vefat edince Valide Sultanlık dönemi bitti ama 7 yıl daha yaşadı.
5 Şubat 1883 tarihinde Dolmabahçe Sarayı'nda vefat etti. İstanbul'un Aksaray semtinde bulunan kendisinin yaptırmış olduğu Valide Sultan Camii'ndeki Pertevniyal Sultan Türbesine gömüldü.
Şevkefza Valide Sultan, (12 Aralık 1820- 1889) Osmanlı padişahı Abdülmecit'in eşlerinden biri ve Valide Sultan.
Şevkefza Sultan çerkes asıllıydı. 1 Ağustos 1839 tarihinde Sultan Abdülmecit'in eşi oldu. İki çocuk doğurdu. Birisi 21 Eylül 1840 yılında doğan Şehzade Murat, diğeri 20 Ekim 1842'de doğan Aliye Sultan'dı. Oğlu V. Murat'ın 1876 yılındaki 3 aylık padişahlığı sırasında Valide Sultan oldu. 1882 yılında öldü ve Yeni Camii Türbesine gömüldü.