Refik SAYDAM




Görev Süresi: 25 Ocak 1939 - 3 Nisan 1939
Görev Süresi: 3 Nisan 1939 - 8 Temmuz 1942

İbrahim Refik Saydam, (d. 1881, İstanbul– ö. 8 Temmuz1942, İstanbul). Türkiye Cumhuriyeti nin 4. başbakanıdır.
Askeri Tıbbiyeyi Doktor Yüzbaşı olarak bitiren Refik Bey, Almanya da Berlinaskeri tıp akademisinde Brandenburg, Danzig, Spandou ve Scharite te eğitim gördü.

Balkan Savaşı nda Antalya da ve Çatalcacephesinde Kolerahastalığını önleyici çalışmalar yaptı. 1914 te atandığı sahra genel sağlık müfettiş muavinliği sırasında bakteriyolojienstitüsünü örgütleyerek tifo, dizanteri, vebave koleraaşılarının, tetanosve dizanteriserumlarının burada üretilmesini ve I. Dünya Savaşıboyunca ordu ihtiyacının karşılanmasını sağladı. Salgın hastalıklarla mücadelesini Hasankale de cephe hizmetinde sürdürdü.

Tifüse karşı hazırladığı aşı tıp literatürüne geçti ve I. Dünya Savaşı nda Alman ordusunda ve Kurtuluş Savaşı nda kullanıldı. 1919 da 9. Kolordu sağlık müfettişi muavinliği görevi ile Mustafa Kemal in yanında Samsun a çıkan Refik Bey Erzurum da Mustafa Kemal in karargâhı dağıtıldıktan sonra Erzurum askeri hastanesi bulaşıcı hastalıklar servisi şefliğine atandı. Fakat bu görevi kabul etmeyerek ordudan ayrıldı. Erzurum ve Sivaskongrelerinin çalışmalarına katıldı.

1920 de TBMM ye Beyazıtmilletvekili ve Milli Savunma Vekaletine bağlı Sıhhiye Dairesi Başkanı olarak girdi. İkinci dönemden başlayarak üyeliğini İstanbul milletvekili olarak sürdürdü. Aynı yıl Sağlık ve Sosyal Yardım (Sıhhat ve İçtimai Muavenet) bakanı seçildi. Türkiye Cumhuriyeti nin ilk sağlık bakanı olan Refik Bey 14 yıl sürecek olan bu görevinde sağlık hizmetlerinin temellerini attı. 1924 de Ankara da ve daha sonra Erzurum, Diyarbakır, Sivasve diğer birçok ilde memleket hastaneleri, doğum ve çocuk bakımevleri açtı. Ayrıca bu konuda eleman yetiştirilmesine önem vererek sağlık kursları, tıp öğrenci yurtları 1928 de HıfzısıhhaEnstitüsünü ve Mektebini, İstanbulve Ankara da verem savaş dispanserlerini kurdu.

1931- 1938yıllarında zaman zaman Eğitim ve Maliye Bakanlıklarına vekaleten bakan Refik Saydam, Atatürk ün ölümünden sonra içişleri bakanlığı, CHPgenel sekreterliği ve 15 yıl Kızılaybaşkanlığı yaptı.

1939-1942yılları arasında başbakaniken, sağlık konusuna ayrıca önem verem Refik Saydam "Devlet idaresi A dan Z ye bozuktur, düzeltmek ister" diyerek devlet yönetiminde köklü bir reform taraftarı olduğunu dile getirmişti. 8 Temmuz1942 de İstanbul un besin sorununun düzenlenmesi için yaptığı inceleme gezisinde hayatını kaybetti.