Tasavvufî öğütlerin manidar örneklerle bulunduğu Mevlana'nın bu güzide eserinden bir parça paylaştığınız için teşekkür ederim hocam. Naçizane yorumum şudur:
Burada Mevlana rahmanî boyuta giden yoldaki farklı durumları ifade etmeye çalışıyor. Gökten kastı cennet, cehennem yani ahirettir. Merdivenler ise ahirete giden yoldur. Gizli merdiven ise İnsan-ı Kamil yoludur. "Her topluluğun başka bir merdiveni vardır" deyip toplum içindeki inançlara ve mezheplere vurgu yaparak kimi insanın İnsan-ı Kamil'e ulaşarak cennete gidebileceğini kimilerinin ise gaflete düşerek cehenneme gidebileceğini kastetmiştir. Ahirete giden bu hayat silsilesinde insanların arifleri dinlemeyip gösterdiği yoldan gitmemeleri de onların itikadî olarak birbirlerinden ayrılmalarına ve habersiz (gaflet uykusunda) olmalarına yol açacaktır. Bunun akabinde insanlar arasında uçurumlar ve ayrılıklar artacaktır. Bilahare herkes hesap günü mizan terazisinde hesaba çekildikten sonra ise amellerinin karşılığına göre sonu olmayan ahirette yaşamına başlayacaktır. Bu hayatta uçsuz bucaksız bir ülkeden farksızdır.
Eğer şimdiye kadar başımıza gelenler bize bir şey öğretmediyse, bundan sonra bildiklerimiz hiçbir işe yaramayacaktır.