Arkadaşlar merhaba, öncelikle konuya geç olarak yazıyorum kusura bakmayın.
Konuya dönecek olursak bu kılıçtaki Haç sembolünün doğrudan Haçlıları ya da Hristiyanları temsil etme maksadı yok. Zaten öyle olsa ne Ali Erbaş orada bulunabilirdi ne de buna izin verirlerdi @
Damla hocam. Lakin bu Haç sembolü kılıçta var onun nedenine değinmek gerek. Üstte @
Blackheart hocamın da dediği gibi bunu etkileşim ve ekonomik hayatın Arapların ilk dönemlerinde gelişmemiş olmaması temel sebeplerine oturtabiliriz. Yani bunun tarihî bir arkaplanı var.
İslam öncesinde Araplar, dış ticarette ağırlıklı Yunanlılar ve Romalılar ile etkileşim hâlinde olduğundan paralardaki bu sembollerin olması gayet doğal görünüyor. Zira ekonomisi gelişmiş bir medeniyet olan Romalıların ürettiği paraları taklit etmek Araplar için yeni sikke bastırmaktan daha kolay ve daha mantıklıydı. Buna benzer örnekler diğer dine inanan hükümdarların parasında da var. Burada şunu diyebilirsiniz neden Müslüman parasında Haç sembolü var? Birincisi o dönemki ekonomik kaygılar, ikincisi paranın estetik görünümü. İkinci neden olan estetik görünüm ya da etkileşim tersi yönde de kendisini gösterdi. Mesela Bizans imparatoru Theophilos (829-842) Abbasî saraylarından esinlenerek İstanbul'a Bryas Sarayı'nı yaptırmıştı. Diğer taraftan Araplar saray yapımını da İranlılardan öğrenmişti. Saray da Farsça bir kelimedir. Bu gibi etkileşimler hakkında mesajın sonuna öneri olarak kaynaklar da ekleyeceğim.
Hz. Peygamber ve Dört Halife dönemini Roma'dan etkileşim konusunda hariç tutmak gerekiyor. Çünkü bu dönemlerde İslam'ı yayma ve bu kültürü oluşturma gayreti olduğundan böyle girişimlerde bulunmak İslam'a, Hz. Peygamber'in çabalarına tersti. Bu dönemde kısacası dinî duygular ön planda idi ve Roma ile etkileşim az idi. Hatta Hz. Ömer döneminde Bizans'a gönderilen Arap elçiler pamuklu elbiseler ile dönünce Hz. Ömer elçilerine epey kızıp, "Romalılaştınız" tabirini kullanmıştı. Fakat Emevîler halifeliği babasının malı gibi saltanata dönüştürünce bu noktada eleştiri yapabilecek kişileri de kolayca ortadan kaldırabilirlerdi. Bundan sonra hem İran'dan hem de Bizans'tan kendi zevk ve çıkarlarına uygun olarak istediği şeyleri alabilir ya da taklit edebilirdi. Buna binaen Emevîler kendileri şekil vermektense hazır Bizans paralarını o dönemin revaçta olan para birimi olarak tercih ettiler. Abdülmelik b. Mervan (685-705) döneminde ise para üzerinde Bizans etkisiyle yer alan semboller kaldırıldı. Abbasîler iktidarı ele alına ise bu kez de Türk paralarına benzer paralar kestirildi.
Buna benzer durum kendisini kılıçlarda da gösterdi. İslam öncesinde Suriye'deki Hristiyan Araplar vasıtasıyla Araplar, Roma-Yunan ve Pers kılıcını gördüler. Sonrasında bu kılıç Araplar arasında yayılmaya başladı. Hatta Haç sembollü kılıçlar Asr-ı Saadet'te de görülmektedir. Bu konuda neden böyle bir kılıç kullandıkları hakkında bir bilgi elimizde yok. Dediğim gibi büyük ihtimalle etkileşim ürünüydü ve savaş aleti olması nedeniyle bir beis görülmedi. Bu durumu kılıca kelime-i tevhid, ayet ve hadis yazarak örttüler. İkinci bir ihtimal olarak kılıcı daha iyi kavramak ve tutmak için yapılmış bir unsurdu. Osmanlılar da İslam Tarihi geleneğini takip ettiğinden doğal olarak bu kılıcı kullanmayı sürdürdüler. Farklı olarak Osmanlılar ve diğer Türk devletleri daha kolay kullanılması sebebiyle daha çok eğri kılıçlar kullanıyordu.
Buna benzer benim garibime giden diğer bir örnek ise Hülagü, Müslümanlara oldukça fazla zarar vermesine rağmen bastırdığı parada Kelime-i Tevhid yazdırmıştı. Velhasıl Ortaçağlarda buna benzer garip durumlar oldukça fazladır. Devletin çıkarları gereği böyle istisnalar yaşanmasına müsaade edilmiştir.
Alttaki linkten de Kılıç'ın Türk ve İslam toplumlarındaki tarihine bakabilir, sağ tarafta benzer kılıç görsellerini görebilirsiniz:
https://islamansiklopedisi.org.tr/kilic
Paraların İslam ve Batı yönündeki etkileşimi için:
https://dergipark.org.tr/tr/download...le-file/285824
Kitap önerisi:
Diğer öneriler:
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/58910 https://dergipark.org.tr/tr/download...le-file/282175