dünyanın günümüze kadar geçtiği devirler - jeolojik zamanlar - jeolojik zaman evreleri
Yaklaşık 45 milyar yaşında olan Dünya günümüze kadar çeşitli devirlerden geçmiştir. Jeolojik zamanlar adı verilen bu devirlerin her birinde değişik canlı türleri ve iklim koşulları görülmüştür. Dünya'nın yapısını inceleyen jeoloji bilimi jeolojik zamanlar belirlenirken fosillerden ve tortul tabakaların özelliklerinden yararlanılır.

1. İlkel Zaman (Prekambriyen): Günümüzden yaklaşık 600 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Yaklaşık 4 milyar yıl sürmüştür. Bu devrin önemli olayları:


Sularda tek hücreli canlıların ortaya çıkışı

En eski kıta çekirdeklerinin oluşumu

İlkel zamanı karakterize eden canlılar alg ve radiolariadır.


2. Birinci Zaman (Paleozoik): Günümüzden yaklaşık 225 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Birinci zaman yaklaşık 375 milyon sürmüştür. Bu devirde kıta çekirdekleri yeni kıvrımların eklenmesiyle büyümektedir. Bu devrin önemli olayları:


Kaledoniyen ve Hersiniyen kıvrımlarının oluşumu

Karbon devrinde kömür yataklarının oluşumu

İlk kara bitkilerinin ortaya çıkışı

Balığa benzer ilk organizmaların ortaya çıkışı

Birinci zamanı karakterize eden canlılar graptolit ve trilobittir.



3. İkinci Zaman (Mesozoik): Günümüzden yaklaşık 65 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. İkinci zaman yaklaşık 160 milyon yıl sürmüştür. Bu devrin önemli olayları:

Ekvatoral ve soğuk iklimlerin belirmesi

Kimmerid ve Avustrien kıvrımlarının oluşumu

Türkiye'nin bulunduğu sahada Tetis jeosenklinali oluşmuştur

İkinci zamanı karakterize eden canlılar ammonit ve dinozordur.


4. Üçüncü Zaman (Tersiyer): Günümüzden yaklaşık 2 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Üçüncü zaman yaklaşık 63 milyon yıl sürmüştür. Bu devrin önemli olayları:

Kıtalar bugünkü görünümünü kazanmaya başlamıştır

Linyit havzalarının oluşumu

Bugünkü iklim bölgelerinin ve bitki topluluklarının belirmeye başlaması

Alp kıvrım sisteminin gelişmesi

Şiddetli volkanik olaylar ve depremlerin görülmesi

Atlas ve Hint okyanuslarının oluşması

Türkiye'nin ana yer şekillerinin gelişmesi

Üçüncü zamanı karakterize eden canlılar nümmilit hipparion elephas ve mastadondur.


5. Dördüncü Zaman (Kuvaterner): Günümüzden 2 milyon yıl önce başlayan ve halen devam eden jeolojik zamandır. Batı Avrupa İskandinavya ve Kanada buzullarla kaplanmıştır. Bu devrin önemli olayları:

İklimde büyük değişikliklerin ve dört buzul döneminin (Günz Mindel Riss Würm) yaşanması

İnsanın ortaya çıkışı

İstanbul ve Çanakkale boğazları ve Ege Denizi’nin oluşması

Karadeniz'in Akdeniz'e bağlanması

Dördüncü zamanı karakterize eden canlılar mamut ve insandır.

alıntı