Tabiatta gerçekleşen hâdiselerin, ağaçlardan alınan örnekler vasıtasıyla yıllık halkalara göre tarihlendirilmesine (tarih belirleme) dendrokronoloji adı verilmektedir. Bu sahadaki araştırmalar, astronom Andrew Ellicott Douglass tarafından 1900'lü yılların ilk yarısında başlatılmıştır. Douglass, güneş lekelerinin izleriyle alâkalı kayıtları yeryüzünde ararken, Pinus ponderosa'nın (batı sarıçamı) yıllık halkalarından bazılarının belirgin şekilde diğerlerinden daha dar aralıklı olduğunu fark eder. Böylece, dendrokronolojinin ilk adımları atılmış oluyordu.


Dendrokronoloji ile uğraşan araştırmacılar, ağaç gövdeleri veya köklerinden örnekler alarak yıllık halka kronolojisi verilerini inceler. Tarihlendirmede, öncelikle o ânda yaşayan ağaçlardan alınmış kesitlerde, takvim yılları belli olan bir ana kronoloji meydana getirilir. Hangi yıllara ait olduğu bilinmeyen ağaç örneklerinden alınan kesitler (hareketli kronoloji), takvim yılları belli olan ağaç kesitleri (ana kronoloji) üzerinde gezdirilir ve çakıştığı yıllar belirlenir.

Ana kronolojinin uzunluğu, tarih belirleme aralığının da uzun olmasını sağlar. Arizona Üniversitesi'nden Charles Ferguson, dendrokronoloji çalışmasında Bristlecone çamı örneklerini incelemiş ve yaş tayinleri Ferguson'a günümüzden 8.200 yıl öncesine uzanan bir ana kronoloji inşa etme imkânı sağlamıştır.

Yıllık halka kalınlığı; başta iklim olmak üzere çığlar, göl teşekkülü, toprak kayması, volkanik patlama ve deprem gibi tabiî hâdiselerden etkilenir. Bu tesirlerin doğru okunması ile bu türden tabiat hâdiseleri tarihlenmekte ve yıllık halkalar üzerindeki tesirlerinin boyutları belirlenmektedir. Ayrıca, bu tarihlendirmeler arkeolojik çalışmalarda da kullanılmaktadır.

Alıntı