Aspartam nedir, zararları nelerdir?


Son zamanlarda sıkça adını duyduğumuz aspartam nedir, nasıl bir maddedir, nerelerde kullanılır ve zararlı mıdır?


Aspartam bildiğimiz şekerden 180 kat daha güçlü olan yapay bir tatlandırıcıdır. Genellikle Equal ve NutraSweet markaları altında bilinirler. Bu madde başta diyet gazlı içecekler olmak üzere 6000’den fazla besin ürününde bulunur. Tahminlere göre aspartam tüketimi 200 milyon insana ulaşmış bulunmaktadır. Bu bulguların sahibi Amerika’da bulunan “Çevresel Sağlık Sorunları Değerlendirme Ofisi”dir.

Aspartam nedir?

Aspartam 1965 yılında gastrik ülserin tedavisi için çalışma yapan bir kimyager tarafından bulunmuştur. Elmhurst Üniversitesinin çalışmalarına göre aspartam, fenilalalin ve aspartik asit adındaki iki amino asitten oluşmaktadır. Bu tatlandırıcı hiç kalori içermez. Bu madde kendini dildeki tat reseptörlerine bağlayarak tüketen kişide şeker alımına benzer tatlı bir his uyandırmaktadır.

aspartam3-07102015

Besin değeri olmayan, enerji içermeyen tatlandıcılardır. (Sakkarin, aspartam, asesulfam potasyum (asesulfam-K), siklamat, alitam, sukraloz) Avrupa, yılda 2 bin ton aspartik asit ve fenilalanin aminoasitlerinden oluşan bir tatlandırıcıyı yani aspartamı tüketiyor. Çay şekerine göre 200 kat daha tatlı bir madde. Tüm dünyada yılda 9 bin ton üretiliyor. 2004′te 146 milyon ton olan dünya şeker tüketiminin bir kısmını karşılayan tatlandırıcılar aslında gıda sektöründe önemli bir açığı kapatıyor. Tatlandırıcıların ana maddesini oluşturan aspartamın zehir olduğu iddiası da dilden dile dolaşıyor.

E950 Acesulfame potassium (Acesulfame K) yüksek yoğunluklu, kalorisiz tatlandırıcı; sekerden yaklasik olarak 200 kat daha fazla tatlandırır; 1967′de Hoechst AG tarafından keşfedildi; marka olarak “Sunett” ismiyle anılır; fırınlanmış yiyecekler, dondurulmuş tatlılar, şekerlemeler, mandıra ürünleri, pastalar, farmasotik olarak ağız hijyeni ve son zamanlarda içeceklerde kullanılmaktadır. Gıdalarda geniş bir kullanım için onaylanmamıştır. “The Center for Science in the Public Interest (CSPI)” yapay tatlandırıcılar aspartam, sakarin ve asesülfam potasyumu “en kötü 10 katkı” listesine dahil etmiştir. Bu üç tatlandırıcının da hayvanlarda kansere neden olduğu tespit edilmiştir ve kanser riskinizi arttırabilir

E951 Aspartame suni tatlandırıcı, çok fazla yan etkisi var, bazıları aspartama karşı alerji duyar, bu insanlarda migren en önemli reaksiyondur.

aspartam2-07102015

Aspartamın yan etkileri

Amerikan Besin ve İlaç Kurumu’nun aspartamla ilgili hiçbir yan etki beyan etmemesine rağmen, bazı kullanıcılar bazı yan etkiler rapor etmişlerdir. Aspartam kullanımında ortaya çıkan yan etkiler genellikle nörolojik sorunlardır. Bunlar arasında baş ağrısı, halüsinasyonlar, mide bulanmaları, ani duygu geçişleri, kaygı krizleri ve panik atak bulunmaktadır.

Ciddi yan etkiler arasında ise Egzoftalmik Guatr ve kanser vardır. Tüm bu muhtemel yan etkiler bulunmasına rağmen aspartam, ilgili kurum tarafımdan güvenli bir madde olarak değerlendirilmektedir. Bunun bir nedeni de aspartam ile bu rahatsızlıkların kesin bağlantısının kanıtlanamamasıdır.

Nelerde var?

İngiliz Daily Express gazetesi, haberi “Tatlandırıcıda kanser bağlantısı” başlığıyla manşetinden verirken, Daily Mail gazetesi de aspartam içeren ürünlerin listesini yayımlayarak aileleri çocuklarını bu yapay tatlandırıcının kullanıldığı ürünlerden uzak tutmaya çağırdı. Gazeteye göre bazı türleri aspartam içeren ürünler şöyle:

aspartam4-07102015

Meşrubatlar

Meyveli içecekler

Sakızlar

Meyveli yoğurtlar

Dondurulmuş tatlılar

Sofralık tatlandırıcılar

İlaçlar

Çocuk şurupları ve antibiyotikler

Düşük kalorili gıdalar

Sporcu içecekleri

Çikolatalar

Nane şekerleri

Dondurmalar

Kahvaltılık gevrekler

Konserve meyveler