Bebeğiniz İçin Hangi Oyuncak?

Her zaman hayat kurtarıcı olan oyuncaklar aynı zamanda eğitici özelliktedir. Burada dikkat edilmesi gerek bebeğinizin ayına uygun olan oyuncakları seçmeniz. Çünkü eğer bu oyuncakları tercih ederseniz onun gelişimine de katkı sağlamış olursunuz. Bebeklik dönemi ile birlikte hareketlenen, seslere duyarlılığı artan miniğinize alacağınız renkli resimlerle süslenmiş görsel kitaplar, basit hikaye ve şarkı içeren ses kayıtları onların eğlenmelerini sağlayabilir. Konu hakkında detaylı bilgiyi Uzman Dr. Ayhan Çeri’den aldık.

Oyuncaklar çocukların yaşına uygun olmalı
Oyuncağı satın almadan önce mutlaka dikkatlice gözden geçirip bozuk ve kırık olmadığından emin olunmalıdır. Evdeki bozuk oyuncaklar da çocuklar için risk oluşturabileceğinden evde bulundurulmamalıdır. Oyuncaklar çocukların yaşına uygun olmalı, oyuncak satın alırken vakit geçirmek için eğlence aracı olmasının yanı sıra çocuğun zihinsel ve fiziksel gelişimine yardımcı olmasına da dikkat edilmelidir. Belli bir yaşın üzerindeki çocukların kullanabileceği bisiklet, kaykay, paten satın alınırken; koruyucu aparatları da (dizlik, kask vb.) almaya ve çocuğun bunları mutlaka kullanmasına özen gösterilmelidir.

Kurşun içeren boyalı oyuncaklar satın alınmamalı
Oyuncak satın alırken, yapımında kurşun içeren boyaların kullanılmadığından emin olunması gerekir. Kurşun içerikli boyalarla üretilen oyuncaklar, çocuklar için uzun vadede zihinsel ve sinirsel bozukluklara yol açabilir. Günümüzde internet üzerinden online alışveriş de giderek yaygınlaşmaktadır. Ancak bunun yerine oyuncağın, mağazadan görülerek ve incelenerek alınmasında yarar vardır. Eğer oyuncak mutlaka online olarak satın alınacaksa, siparişten önce ayrıntılı bilgiye sahip olunmalıdır.

Okul öncesinde küçük oyuncaklar tehlikeli
Okul öncesi dönem çocukları için alınan oyuncakların boyutları en az 3x6 cm ve kolayca parçalanamaz olması gerekir. Böylece çocuğun, oyuncağı yutmaya çalışarak yemek borusunu ya da soluk borusunu tıkayıp boğulma tehlikesi geçirmesinin önüne geçilmiş olur. Çocukların, 4-5 cm’den daha küçük metal para, bilye, küçük top gibi cisimlerle oynamalarına izin verilmemeli ve bu tür cisimler çocukların kolayca ulaşabileceği ortamlardan uzak tutulmalıdır.

Pilli oyuncaklara dikkat
Pil ile çalışan oyuncakların pil yuvasının sıkıca kapalı olduğuna ve çocuğun burayı kolayca açamayacağına emin olunmalıdır. Son yıllarda oyuncaklarda kullanılan pillerin parçalanmaya karşın güvenliğinin artırılmış olmasına rağmen bu pillerin içerdiği kimyasal maddelerin sindirim sistemi ile emilimi durumunda karaciğer, böbrek yetmezliği gibi çok ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

0-6 aylık bebekler seslere karşı daha duyarlıdır
İlk aylarda bebeklerin seslere duyarlılığı daha fazladır. Daha sonra ise bebekler, insanlara ve hareketli cisimlere bakmaya ve onları gözleri ile takip etmeye başlar. Bu nedenle çıngıraklar, kalın halkalar, ses çıkaran oyuncaklar, diş kaşıyıcılar, yumuşak bebekler ve renkli toplar, bebeğin yatağının yakınına onun görebileceği şekilde asılı renkli resimler, kırılmaya dayanıklı aynadaki görüntüler, basit bir şarkı veya ninni söyleyebilen oyuncaklar 0-6 yaş bebeklerin ilgisini fazlasıyla çekebilir.

Artık yavaş yavaş hareket zamanı
7-12 aylık bebekler yavaş yavaş oturabilir, yuvarlanabilir, tutunarak ayağa kalkmaya çalışabilir. Aynı şekilde dikkatini çeken ve kaldırabileceği cisimleri çekiştirebilir ya da atmaya çalışabilirler. Bu dönem yaş grubu için uygun olabilecek oyuncaklar; bebekler, kuklalar, arabalar, plastik kaplar ve çok büyük olmayan renkli toplar sayılabilir. Ayrıca, bebeklerin kaba motor hareketlerinin gelişimine yardımcı olacak iç içe geçebilen büyük legolar ya da çocuğun üzerinde rahatça yuvarlanıp emekleyebileceği yumuşak zeminler 7-12 aylık bebekler için uygun olabilir.

Bağımsız hareket etme zamanı başlıyor
1 yaşını doldurmuş bebekler, bağımsız hareket etme yetisini kazanmış demektir; artık yavaş yavaş desteksiz yürüyebilir hatta merdiven basamağı gibi küçük yükseltilere tırmanabilir. Bu dönemde ilk sözcük ve kısa cümleleri kullanmaya başlayan bebekler, kendilerine masal anlatılmasından çok hoşlanırlar. Renkli resimlerle süslenmiş görsel kitaplar, basit hikaye ve şarkı içeren ses kayıtları onların eğlenmelerini sağlar. Aynı şekilde toksik olmayan boya kalemleri ve kartonlar bu yaş grubu için uygun eğlence aracı sayılabilir. Oyuncak telefonlar, bebekler, bebek yatakları, kuklalar, plastik arabalar, basit yapbozlar ve tahta küpler ideal oyuncak grubundadır.

Anne ve babalar dikkat!
Kelime hazneleri hızla gelişen 2 yaş grubu çocuklar, tehlike kavramını yavaş yavaş algılanmaya başlarlar. Buna rağmen ani hareketlerde bulunabilirler. Örneğin; tırmanma, atlama, yuvarlanma ve bir yerlere tutunup sarkma gibi pek çok tehlikeli eylemi deneyebilirler. 2 yaş grubu çocuklar için, 10-12 parçadan oluşan basit yapbozlar, boyama kitapları, boyut şekil ve renkleri farklı olan değişik legolar, kız çocukları için oyuncak bebek giysileri gibi oyuncaklar düşünülebilir. Ayrıca bu dönemde çocuklar makas kullanabilirler. Tabi çocuklar makas kullanırken, anne ve babalar mutlaka onların yanında olmalı ve makasın sivri değil, küt uçlu olduğuna dikkat etmelidirler.

3-6 yaş grubu çocuklar yeteneklerini sergileyebilir
3-6 yaş arası genelde okul öncesi dönem olarak adlandırılır ve bu dönemdeki çocuklar önceki yıllara oranla daha fazla konsantre olma yeteneğine sahiptir. Artık dışarı çıkabilir, bisiklet, kaykay sürebilir ve kendi yaş grubu diğer çocuklar ile oyunlar oynayabilirler. Yarışma oyunlarını çok severler ama kaybetmeyi asla hazmedemezler. 3-6 yaş grubu çocuklar için 15-20 parçadan oluşan daha karmaşık yapboz, lego gibi zeka gelişimine yardımcı olabilecek oyuncaklar satın alınabilir. Yaratıcılıklarını geliştirmeye yönelik resim yapma, şarkı söyleme, müzik aleti çalma, satranç oynama gibi eylemleri yerine getirebilir, farklı yetenekler sergileyebilirler.