Damar


İnsan ve bitkilerde içinde besleyici sıvıların dolaştığı borulara «damar» denir. Hayvanlarda ve insanlarda kan ve lenfa damarları bitkilerde de özsu damarları bulunur.


Kan Damarları


Kalpten aldığı kanı vücudun bütün organlarına götüren sonra gene kalbe getiren borulardır. Yapılış ve ödev bakımından üç çeşittir: Atardamarlar toplardamarlar kılcallar.

1. — Atardamarlar: Kalbden aldıkları kanı organlara dağıtan damarlardır. Daima kalbin karıncıklarından çıkarlar. Başlıcaları büyük atardamar (aort) ve akciğer atardamarıdır.


2. — Toplardamarlar: Vücuda dağılan kanı toplayıp kalbe getiren damarlardır. Başlıcaları dört tane olan akciğer toplardamarları üst ana toplardamar ve alt ana toplardamardır.

3. — Kılcallar: Bunlar çok ince damarlardır. O kadar ki çapları milimetrenin binde 3-7′si kadardır. Atardamarları toplardamarlara bunlar birleştirir. Bir yerimize iğne batınca bu kılcallar zedelenir içlerindeki kan da dışarıya çıkar.

Ameliyatlarda damarlar çok önemli bir konu teşkil eder. Kesilen yerlerden fazla kan akmaması için damarlar özel mandallarla tutturulur. Son yıllarda ameliyatlarda damarlarla ilgili çok büyük gelişmelere ulaşılmıştır. Bu arada damar ameliyatı da yapılmaktadır.Doğuştan olan veya bazı hastalıklardan meydana gelen damar anormalliklerini düzeltmek için damar ameliyatı yapılır. Özellikle XVIII. yüzyıldan itibaren bu ameliyatı başarabilmek için çok çalışılmış fakat ancak 1945′te başarı sağlamak mümkün olmuştur. Başlıca damar ameliyatları damarın hasta bölümünün kesilip çıkarılması iki ucun birbirine dikilmesi esasına dayanır. Damar ameliyatının bir başka şekli aşıdır. Çalışmaz hale gelen damar parçası battal edilir bu kısmın altı üstü suni bir tüple birbirine bağlanır. Bu işte naylon «S» gibi sentetik maddeler kullanılır.

alıntı