Nazar Değmesi

Bazen başımız ağrıdığında birinin bizimle ilgili söyledikleri hatırlayıp onun nazarının dediğini düşünürüz. Anneler, çocuklarını nazardan sakınmak için giysilerine nazar boncuğu takar. Yeni bir iş yeri açıldığında kapısına büyük bir nazarlık takılır. Peki ülkemizde nazar değmesini, diğer kültürlerde şeytan göz veya şeytan bakışlı olarak isimlendirilen, bu inancın kökeni nedir ?

Nazar inancının kökeni Neolotik çağlara kadar uzanır. Girit’te, aşağı Mısır’da, Malta’da, kuzey Fransa’da ve Britanya’da Bronz çağına ait balta şeklinde yapılmış nazarlıklar bulunmuştur. Araştırmacılar sonucunda eski dönemlerden itibaren batıda ve doğuda büyüğünü nazarın kötü etkilerini inanma ve bunlara karşı tedbirler alma bilgisinin köklü oldu görülmüştür.

Aynı şekilde uğursuz gözlerden gelen kötülüğü ortadan kaldırmak için Mısırlılar, Fenikeliler, Yunanlılar, Romalılar tarafından el şeklinde muskaların kullanıldığı tespit edilmiştir. Günümüzde hala Çin, Kore, Güneydoğu Asya, Avustralya ve Amerika yerlilerinde, Afrika’da Sahra’nın güneyinde öyle bir batıl inanç yoktur.

Doğu Akdeniz ve Ege kıyılarında bu inanca mavi gözlü insanların daha fazla nazarın deydiği ek olarak söylenmiştir. Bugün halk arasında nazara karşı mavi boncuk, delikli taş, nal, yumurta kabuğu gibi çeşitli nazarlıklar kullanılanılırken, hoca muska yazdırmak, kurşun döktürme gibi çeşitli uygulamalar yapılır. Ancak bu tüm uygulamalar batıl inancın bir göstergesidir.

Hz. Muhammed’in nazardan ‘ Allah’a sığınınız, çünkü göz gerçektir ‘ hadisinden anlaşıldığı üzere İslan dininde nazarın varlığı kabul edilmiştir. Ancak nazardan korunmak için nazar boncuğu ya da muska taşımak pratik uygulamak yasaklanmıştır.

Türkçede bakış anlamına gelen Arapça kökenli nazar kelimesi başkalarında zararlı güç bulunan bazı insanları bu özellikleri ile bir kişi, bir hayvan ya da nesneye bakmakla, canlılarda hastalık, sakatlık hatta ölüm, nesneler üzerinde çatlama, kırılma gibi olumsuz bir etkinin meydana gelmesi şeklinde açıklanır.

Nazar eden kişiler söz konusu özellikler kendinde bulunmadığı için kıskançlık duygusu olduğuna inanılır. Nazardan en çok çocukları etkilendiğine inanıldığı, anne ve babaların çocuklarına karşı aşırı sevgi göstermeleri ya da düşkünlükleri pek hoş karşılanmaz. Bu inanış gereği halk arasında insana sevdiğinin nazarı daha çok değer ortaya çıkar.


Alıntı