İlk Kot Pantolon Nasıl Ortaya Çıktı

Öncelikle “Jean nedir?” sorusuna cevap arayalım. Jean (jeans), basitçe, denimden üretilmiş pantolona verilmiş isimdir. Bu noktada pek çoğumuzun aklına bir soru takılabilir: “Peki, denim nedir?” Hemen söyleyelim: Denim, bugün kot olarak adlandırdığımız kumaş çeşidinin orijinal ismidir.
Yani Jean, bizim “kot pantolon”umuza tekabül eder.
Peki neden bu kumaş çeşidine “Denim” yerine “kot” demişiz?
Kot sözcüğünün Türkçe’ye yerleşmesinin sebebi olarak, Türkiye’de bluejeans’i üreten ilk kişinin soyadı gösterilir. Gerçekten de Türkiye’deki ilk kot üretimi, Muhteşem Kot tarafından başlatılır. Muhteşem Kot, 1940 yılında Fransa‘ya yaptığı bir gezide bluejeans ile karşılaşır. Sağlamlığına ve dikim tarzına hayran kalan Muhteşem Kot, bu kumaşı Türkiye’de üretmeye karar verir.
Kot markası, ithalatın arttığı 1990′lı yıllara kadar üretimini sürdürür. Daha sonra ise yenilerle rekabet edemeyerek piyasadan silinir.
Dikkatinizi bir nokta çekti mi? Evet, Muhteşem Kot, bluejeans’i ilk olarak Fransa‘da görür. Yani Türkiye’deki bu akımın başlamasının sebebi, bir noktada, Amerika değil Fransa’dır.
Sahi, Jean Amerika’nın şalvarı değil miydi? Peki, nereden çıktı bu Fransa?

Jean’in Tarihi

Bu soruya cevap verebilmek için, Jean’in tarihine inmek gerekiyor:
Tarihte Jean benzeri ilk ürünlerin, 16. yüzyılda Hindistan’dan ithal edilen Dungaree isimli kalın, pamuklu kıyafetler olduğunu söyleyenler var. Bu iddiaya göre o yıllarda Dungaree’ler popülarite kazanır; çivit ile boyanan bu kıyafetler, Bombay’da satılır, gemiciler tarafından isteklerine uygun olarak kesilerek kullanılır.
Jean’lerin tarih sahnesine çıkışıyla ilgili bir başka iddia ise, ilk olarak İtalya’da dokunduklarından bahsediyor. Buna göre, yine 1600lü yıllarda, Jean, Turin (İtalya) yakınlarındaki Chieri isimli bir kasabada üretilir. Elde edilen ürünler, meşhur Ceneviz devletinin başkenti olan Cenova’da satılmaya başlanır. İlk ürünler Ceneviz donanmasında kullanılmaya başlanır. Bu tercihin sebebi, Jean’lerin gemicilerin isteklerini karşılayabiliyor oluşudur: Hem ıslak, hem de kuru giyilebilirler. Üstelik icabında güverte temizliğinde bacaklarının kıvrılması da mümkündür.
Gemiciler, kirlenen pantolonlarını büyük ağlara yerleştirir, suyun içine sokarak gemilerin arkasına bağlarlar. Zamanla, deniz suyu, pantolonların beyazlamasına sebep olur.
Bu hikaye sebebiyle olacak, bugün de pek çok insan “Jeans” isminin bleu de Gênes yani Cenova mavisi ifadesinden geldiğini söyler. Dokumada kullanılan ürünün ise, İtalya’ya, Fransa’nın Nîmes şehrinden geldiği söylenir: “de Nîmes”.
“de Nîmes” ifadesinin zamanla denim‘e dönüşmüş olabileceğini anlamak güç değildir. Muhteşem Kot’un, bluejeans’i ilk olarak Fransa‘da görmesi belki de tesadüf değildir.

Perçinli Jean’ler

1850′li yıllarda, Almanya Yahudilerinden bir tüccar olan Levi Strauss, “Levi’s” ismi altında blue jean’ler üretmekte ve Kaliforniyalı madenci topluluklarına satmaktadır. Strauss’un sürekli müşterilerinden biri de terzilikle uğraşan Jacob Davis’dir, şirketten sürekli kıyafetler satın alır. Davis, müşterilerinden birinin, cep kenarları, düğme yerleri yırtılan pantolonları güçlendirmek için kumaş satın aldığını fark eder.
Bunun üzerine kafa yoran Davis’in aklına bir fikir gelir: Pantolonların gergin olan noktalarını desteklemek için bakır perçinler kullanmalıdır!
Ne var ki Davis’in patent alabilecek kadar parası yoktur. Bu sebeple Strauss’a mektup yazar, beraber iş kurmayı teklif eder. Strauss başarılı olabilecek bu fikri hemen kabul eder, ikili, 139,121 nolu patenti alırlar.
“Cep açıklığı bağlantılarını güçlendirme” isimli bu patent kabul edildiğinde, takvimler 20 Mayıs 1873′ü göstermektedir.
Sonrası bildiğiniz gibi… Levi’s dünyayı kaplar.