Bulutlar çapları 0.02-0.06 mm arasında değişen çok küçük su damlalarından ya da son derece küçük buz kristallerinden ibarettir. Bunlar hava kütlesinin çok yavaş olarak yukarıya doğru olan hareketleri ile havada asılı hâlde tutulur. Bulutları oluşturan suyun zerreler şeklinde olması için havada tozların bulunması lâzımdır. Atmosferde bol miktarda bulunan tozlar çekirdek görevi yaparak su zerreciklerinin oluşumunu sağlar veya yoğuşmanın olabilmesi için çekirdek vazifesi görür.

Sıcaklık donma noktasının altına düştüğü havadaki su donarak ince buz kristallerinden ibaret bulutlar oluşur. Bununla beraber az miktardaki su normal donma sıcaklığının altında sıvı hâlde de kalır. Bu nedenle -12°C’deki sıcaklığın altında bile su damlacıkları mevcuttur. Buz kristalleri -30°C’nin altındaki havada hâkim duruma geçer.

Troposferin yüksek seviyelerinde sıcaklık -40°C’nin altına düştüğünde buz kristallerinden oluşan bulutlar görülür. Bu bulutlar; ince kat şeklinde olduğunda beyaz renkli kalın ve yoğun olduğunda gri veya koyu olarak görünür.

Bulutlar şekillerine ve troposferdeki yüksekliğine göre sınıflandırılır. Şekillerine göre bulutlar tabakalı ve küme şeklinde olmak üzere iki ayrı tipe ayrılır.

Tabaka şeklindeki bulutlar: Battaniye şeklinde olup geniş sahalar kaplar; fakat bunların kalınlıkları azdır. Bu bulutlar bulundukları seviyeye göre alt tiplere ayrılır.


En yüksekte bulunan bulutlara Sirüs denir. Bunlardan tabakalı olan Sirostratüs ve küme şeklinde olan ise Sirokümülüs‘tür. 6000 m ile 12 000 m yükseklik arasında görülen bu bulutlar buz kristallerinden ibarettir. Sirüs ince demet şeklinde olup gökyüzünde çizgiler hâlinde görünür.

alıntı