Akkoyunlu Devleti

Akkoyunlu Devleti



Akkoyunlu Devleti Hakkında Bilgi
Oğuzlar'ın Üçok kolunun Bayındır boyuna mensup kavim. On dördüncü yüzyılın ikinci yarısında Horasan'dan Bayburt, Urfa ve Diyarbakır dolaylarına gelip yerleştiler. Akkoyunlular'ın kurucusu Kara Yülük Osman Bey idi.

Doğu Anadolu Bölgesi'ni ele geçirmek isteyen Kara Yülük Osman Bey 1402 Ankara Savaşı'nda Osmanlılar'a karşı Timur'un yanında yer aldı. Kara Yülük Osman Bey bu savaştan sonra 1403 yılında Diyarbakır'da Akkoyunlu Devleti'ni kurdu. Karakoyunlu hükümdarı İsfendiyar Bey'le yaptığı bir savaşta da hayatını kaybetti.

Kara Yülük Osman Bey'den sonra yerine oğlu Ali Bey geçtiyse de kardeşler arasında taht kavgası yaşandı. Sonunda taht mücadelesini Akkoyunlular'ın en önemli hükümdarı olarak tanınan Uzun Hasan kazandı. Uzun Hasan üstün bir asker ve devlet adamı idi. İç karışıklıkları önleyerek devleti yeniden yapılandırdı. Irak ve Horasan topraklarını ele geçirdi, komşuları Dulkadiroğulları ve Gürcistan üzerine yaptığı seferlerle onları baskı altına aldı, Karakoyunlular'ı ortadan kaldırdı, Eyyubiler'in Hasankeyf'teki hakimiyetine son verdi, Timur'un torunlarından Ebu Said'i yenerek Timurlular'ı kendisine bağladı. Ülke sınırları doğuda Horasan, batıda Fırat, kuzeyde Kafkaslar ve güneyde Umman Denizi'ne kadar genişleyince başkenti Diyarbakır'dan Tebriz'e taşıdı.

On beşinci yüzyılın ikinci yarısında Akkoyunlular, Osmanlılar ile birlikte dönemin en büyük iki devleti haline gelmişlerdi. Fatih Sultan Mehmed'in Uzun Hasan ile iş birliği içinde olan Trabzon'daki Rum Pontus Devleti'ni ortadan kaldırması ve OsmanlıKaramanoğulları çatışmasında Uzun Hasan'ın Karamanoğulları'nı desteklemesi üzerine iki ülke arasında ciddi bir gerginlik söz konusu oldu. Bu gerginliğin zamanla daha da artmasıyla Fatih Sultan Mehmed Akkoyunlular üzerine yürüdü. İki ordu 1473'te Otlukbeli'nde karşı karşıya geldi. Akkoyunlular savaşı kaybettiler ve Doğu Anadolu toprakları Osmanlılar'ın eline geçti. Bunun üzerine Akkoyunlu Devleti zayıflama dönemine girdi. Uzun Hasan 1478'de ölünce oğulları arasında saltanat kavgası başladı. Yakup Bey bir süre devletin ayakta kalmasını başardıysa da, Akkoyunlu Devleti siyasi ve sosyal teşkilatın yetersizliği yüzünden çöküş sürecine girdi. Bir süre sonra ülkeye Erdebil Şiileri'nin başına geçen Safevi Şah İsmail hakim oldu. Şah İsmail, Akkoyunlu hanedanı ile olan akrabalığını ileri sürerek ülke topraklarında hak iddia etti. 1502 yılında da bu devlete son verdi.

Alıntıdır