İslâm devletlerinde Müslüman olmayanlardan alınan özel vergi. İki türlü olurdu. Birisi "haracı ruus" (kişilerden alınırdı ve "cizye" olarak adlandırılırdı), öteki "haracı arazi" (toprak vergisi) idi. Bu vergi de iki türlüydü: a) Haracı mukasem (ürünün miktarına göre belirlenir ve "öşür ya da aşar" olarak adlandırılırdı); b) Haracı muvazzaf (toprağın büyüklüğüne göre topraktan alınırdı).