İşlevsel olmayan ailelerdeki gençler değişim için ne yapabilirler?
Ana-babalar, çocuklarındaki değişimleri, kendilerine karşı birer tehdit olarak görebilir ve onların değişim çabalarını engelleyip ve “eski hallerine dönmeye” zorlayabilirler. İşte bu nedenle, eğer işlevsel olmayan bir aileden geliyorsanız ana-babanızın değişim için size izin vermesini beklemeyin, kendi sezgi ve düşüncelerinize güvenin ve olumsuz mirası sürdürmemek için değişim çabası gösterin.
İşte size yardımcı olabilecek belli başlı ipuçları:
• Çocukluk döneminizde yaşadığınız acı verici ya da zor olayları belirleyin.
• Değiştirmek istediğiniz davranış, tutum ve inançların bir listesini yapın.
• Listedeki her bir maddenin yanına, onun yerine sahip olmak istediğiniz davranış, tutum ve inancı yazın.
• En kolay başedebileceğiniz maddeyi seçinve belirlediğiniz kendi olumlu karşıt davranış, tutum ya da inancınızı yaşama geçirin.
• Olumlu karşıt davranışları, eskilerinden davranışınızdan daha sık uygulamayı başardığınızda, listeden bir başka madde seçip onu da değiştirmeyi deneyin.
• Kendi kendinize çalışmanın yanında, sizinle benzer deneyimler geçirmiş bir grupla ve/ya da bir uzmanla çalışmak da yararlı olabilir.
Değişim sırasında dikkat edilmesi gereken noktalar
Sorunlu durum onu “normal” kabul etmeye çalıştıkça sürer ve kendinizle ilgili olumsuz ve yanlış algılamalar gelişip yerleşir. Değişiklik yaparken, aşağıdakileri göz önünde bulundurun:
• Gerçekçi beklentiler. Mükemmel olmaya ve ailenizi de mükemmel hale getirmeye çalışmayın. Neyi yapabileceğinizi düşünün.
• Ben-o sınırı. Aileniz içindeki kimseler de olsa diğer insanların yaşamlarının denetiminin sizin elinizde olmadığını bilin. Nasıl davranmak istediğinizi belirleyin ve sınırlarınızı açıkça ortaya koyun.
• Geleceğe yönelim. Eski ve kemikleşmiş mücadeleleri kazanmaya çalışmayın – kaybedersiniz.
• Karşı tepkiye hazırlık. Yeni davranışınıza aileniz ya da arkadaşlarınız ters tepki verebilir. Bu tepkileri (örneğin, göz yaşları, bağırıp çığırma, vb.) önceden kestirmeye ve onlara nasıl yanıt vereceğinize hazırlanmaya çalışın.
• Geçici gerileme. Kendinizi arada bir eski davranış biçiminize dönmüş olarak bulursanız umutsuzluğa kapılmayın. Değişim yavaş ve görecelidir, ani ve hızlı değil. Ancak yeni ve daha sağlıklı davranışlar edinmeyi sürdürdüğünüz sürece ilerlersiniz ve yeni edimleriniz günlük yaşamınızın birer parçası haline dönüşür.