Türk sanat müziğinin temel çalgılarından birisi olan udun telleri zamanla eskiyerek değiştirilmesi gerekebilir. Özellikle tellerde meydana gelen yıpranma ve korozyondan dolayı tellerden çatlak sesler çıkmaya başladığında ve tellerin koptuğu durumlarda ud tellerinin yenileri ile değiştirilmeleri gerekir. Toplam 11 adet teli olduğu için udun tellerinin değişiminin diğer enstrümanlara göre biraz daha zahmetli olduğu söylenebilir.

Ud Teli Nasıl Takılır?

Uda yeni tel takılması için öncelikle uddan eski tellerin sökülmesi gerekir. Bunun için udun burguları gevşetilerek burgulardaki teller sökülmelidir.

Teller burgulardan söküldükten sonra da alt eşikteki deliklerden çıkartılmalıdır. Bunun için tellerin içten dışarıya doğru itilerek gevşetilmesi ve gevşetildikten sonra tel üzerindeki düğümlerin sökülerek tellerin yerinden çıkartılması gerekir. Bu işlem sırasında tellerin el ile gevşetilmesinde zorluk yaşanırsa, telleri gevşetmek için pense ya da kargaburundan da faydalanılabilir. Ancak bu gibi aletlerle çalışılırken udun gövdesine ve alt eşiğe zarar vermemeye özen gösterilmelidir.

Tüm teller söküldükten sonra uda yeni teller takılabilir. Tel takmaya en alttan başlayarak üste doğru sırayla ilerlemek çalışma kolaylığı sağlayacaktır. Uda teller alttan üste doğru sırasıyla çiftler halinde ve en üstteki tel de tek olacak şekilde takılır. Bu tellerin nota değerleri ise yukarıdan aşağıya doğru; Sol, Re, La, Mi, Si, Fa# şeklinde sıralanmaktadır.

Takılacak olan telin bir ucu öncelikle alt eşikteki ilgili delikten, içten dışa doğru olacak şekilde geçirilmelidir. Delikten dışarıya doğru 10-15 cm kadar çıkartılan tele ise deliğin üzerinden 3 defa düğüm atılmalıdır.

Atılan düğümler iç taraftaki deliğe doğru ittirilerek sıkıştırılmalı, gerekirse bu iş için pense kullanılmalıdır.

Telin boştaki ucu ise ilgili burgunun deliğine geçirilmeli ve burgu sıkılarak tel gerginleştirilmelidir. Gerginleşmeye başlayan tel de üst eşikteki yuvasına geçirilmelidir.
Tüm teller takıldıktan sonra udun akordu yapılarak çalınmaya hazır hale getirilmelidir.


Alıntı