Tezli Yüksek Lisans Nedir?

Tezli Yüksek Lisans Nedir?

Tezli yüksek lisans programının amacı, bilimsel araştırma yapmak, bilime katkı sağlamak olarak ifade edilebilir.
Eğer bilim insanı olmak, bilimsel araştırmalar yapmak, özetle akademisyen olmak gibi bir düşünceniz yoksa tezli yüksek lisans eğitimi yerine tezsiz yüksek lisans eğitimi almanız sizin için daha doğru olacaktır.

Tezli Yüksek Lisans Kaç Yıl?

Tezli yüksek lisans eğitim süresi 1 yıl dersler ve 1 yıl da tez hazırlama senesi olmak üzere toplam 2 senedir. Farklı bir alandan geliyorsanız 1 yıl da bilimsel hazırlık senesi okumanız gerekebilir. Bu durumda tezli yüksek lisans eğitim süresi 3 yılı bulmaktadır. Tezsiz yüksek lisans eğitimi ise 1 yıl sürmektedir. Tezli Yüksek Lisans 2014 programlarını görmek için ana sayfamızdaki Yüksek Lisans Program Arama Motoru’nu kullanabilirsiniz.

Yüksek Lisansta Devam Zorunluluğu

Tezli yüksek lisans programlarında büyük oranda devam zorunluluğu vardır. Öğretim görevlileri öğrencilerin derslere önemli bir mazeretleri olmadığı sürece katılmalarını isterler.

Tezli Yüksek Lisans Başvuru Şartları

Yüksek Lisans programlarına, yabancı dil sınavı ve mülakat yapılarak güz ve bahar yarı yılları başında öğrenci alınır. Üniversite yabancı dil sınavını kendi yapmazsa YDS, IELTS, TOEFL gibi sınav sonuçlarını da kabul edebilir. İlk yapmanız gereken başvuru yapmak istediğiniz üniversitelerin başvuru tarihlerini öğrenmek ve bu tarihlerde gerekli belgeleri götürüp teslim etmektir. Belge tesliminden sonra sizi mülakata çağırabilirler. Veya mülakattan önce bilim sınavı adı verilen bir sınava girebilirsiniz. (Başvuru için gerekli prosedürler üniversiteler arasında farklılık gösterebilir)

Gerekli belgeler ve detaylar :

1. Lisans diploması:
   Bir yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların lisans diplomasına sahip olması gerekir. Yurt dışından alınmış lisans diplomalarının denklikleri Yüksek Öğretim Kurulu’nca onaylanmış olmalıdır. Yüksek lisans programlarına, hangi lisans programlarından mezun olanların başvurabileceği Üniversitelerarası Kurul kararı ile belirlenir. Ancak bu programlar dışından da öğrenci kabulüne anabilim dalları kurul önerileri, ilgili Fakülte Merkez Yetkili Kurullarının görüşleri, Dekanlık kanalı ile alınarak Enstitü Kurulunda karara bağlanır ve Senatonun onayından sonra her yarıyıl başından önce ilan edilir. Özetle siz farklı bir alandan mezun olmuş olsanız bile bir yüksek lisans programına başvurabilirsiniz.
2. ALES puanı:
   Adaylar Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavından (ALES) başvurduğu programın puan türünde en az 55 standart puan almış olmalıdırlar. Bu şart YÖK’ün yayınladığı Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nde belirtilmektedir. Üniversite bu puanın altına düşüremez ama isterse daha yüksek puan almış olmayı isteyebilir.
3. Yabancı Dil Sınavı:
   Tezli yüksek lisans için yabancı dil şartı vardır. Üniversite yabancı dil sınavını kendi yapabilir veya IELTS, YDS, TOEFL gibi sınavlardan birinin sonuç belgesini isteyebilir. Başvuru yapmak istediğiniz bölüm Türkçe eğitim veriyor olsa bile enstitüler yabancı dil sınavına girmenizi yada yeterlilik belgesi sunmanızı talep edebilir.

Değerlendirme

Her üniversitenin hatta her yüksek lisans programının değerlendirme kriteri birbirinden farklıdır. Örnek bir değerlendirme kriteri aşağıdaki gibidir: Bir adayın ALES puanının %50’si, lisans not ortalamasının %15’i, mülakat notunun %20’si ve Enstitüce yapılan yabancı dil sınavının %15 ‘i toplanır. Alınan toplam puana göre programa kabul edilip edilmeyeceği belirlenir.

(ALES puanının en az %50’si alınmaktadır. Diğer yüzdeler okuldan okula ve hatta programlar arasında farklılık göstermektedir.)
Eğer mezun olduğunuz alandan farklı bir alanda yüksek lisans eğitimi almak istiyorsanız bilimsel hazırlık adı verilen 1 yıllık bir hazırlık eğitimi alabilirsiniz. Yüksek lisans ve doktora programlarında, nitelikleri aşağıda belirtilen adayların eksiklerini gidermek amacıyla Bilimsel Hazırlık Programı uygulanabilir.

Bilimsel Hazırlık Programı

1. Lisans derecesini başvurdukları yüksek lisans veya doktora programından farklı alanlarda almış olan adaylar,
2. Lisans derecesini başvuru yaptığı üniversite dışındaki yüksek öğretim kurumlarından almış olan yüksek lisans programı adayları,

Bilimsel Hazırlık Programı’nda alınması zorunlu dersler, ilgili lisansüstü programını tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçemez. Ancak, Bilimsel Hazırlık Programı’ndaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra ilgili Enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir.


Bilimsel Hazırlık Programında alınacak dersler ile ilgili devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları ve diğer esaslar için öğrencinin ders aldığı programın tabi olduğu yönetmelik ve yönerge hükümleri uygulanır.

Öğrenci, en çok üç derse, bu derslerin Yaz Dönemi Eğitim-Öğretim Programı çerçevesinde açılması halinde kayıtlanarak da Bilimsel Hazırlık Programını tamamlayabilir.

Bilimsel Hazırlık Programı’nda geçirilecek süre en çok bir takvim yılıdır. Bu süre dönem izinleri dışında uzatılamaz. Bu programda geçirilen süre, bu Yönetmelikte belirtilen yüksek lisans veya doktora programı sürelerine dahil edilmez.

Bu madde kapsamına giren bir öğrencinin bilimsel hazırlık programı, yukardaki esaslar dikkate alınarak anabilim dalı başkanı tarafından hazırlanır ve anabilim dalı kurulunun uygun görüşü ile birlikte öğrencinin kayıt tarihini izleyen 15 gün içinde ilgili enstitüye gönderilir.

Bilimsel hazırlık ile ilgili bilginin kaynağı: YÖK Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği

Tezli Yüksek Lisans Dersleri

Öğrencinin alacağı derslerin planlanması ve ders kayıt işlemleri; tez danışmanı, zorunlu hallerde ise Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından yürütülür. Tezli Yüksek Lisans Öğretim Programı toplam en az 21, en çok 30 kredi olmak koşuluyla zorunlu ve seçmeli en az 7 adet ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Zorunlu derslerin toplam kredisinin, ilgili programın ders yükü içindeki payı, en az 3, en fazla 9 kredi olabilir.


Öğrencinin alacağı derslerin en çok 2 tanesi, toplam 7 krediyi geçmemek üzere lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla, lisans derslerinden seçilebilir. Ayrıca dersler danışmanın ve anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden seçilebileceği gibi danışmanın uygun ve gerekli görmesi halinde doktora programından da seçilebilir. Ancak bu derslerin en fazla 7 kredisi 21 kredilik ders yükünden sayılır.

Seminer

Öğrenciler yüksek lisans programının 3. veya 4. yarıyılı içinde tez konusu ile ilgili bir seminer verirler. Öğrenciler seminere ilişkin aşağıdaki aşamaları yerine getirmelidirler:

1. İlgili yarıyılın en geç 5. haftası içinde seminer taslak metnini makale formatında danışmana sunulması
2. Danışmanının öneri ve yönlendirmeleri doğrultusunda kesinleşmiş metni ve taslak sunumunun(power point) en geç 9. hafta içinde danışmana tekrar sunulması
3. Sunum tarihinden en az 1 hafta önce (10. hafta içinde) bölümde ilan edilmesi
4. 11.hafta içinde bölümün belirlediği zamanda sunumu gerçekleştirilmesi
5. Seminer makale metninin ve sunumun (power point vb.) bir kopyasını CD’ye aktararak danışmana teslim edilmesi

Yüksek Lisans Süresi


Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi (bilimsel hazırlık senesi hariç) dört yarıyıldır. Ancak programın bazı derslerini lisans kademesinde 4. madde uyarınca “özel öğrenci” olarak almış ve başarılı olmuş öğrencilerle, programın girdiği bilim kolundaki lisans öğrenimini (yabancı dil hazırlık sınıfı hariç) normal süresi sekiz yarıyıldan fazla olan bir fakültede tamamlamış bulunan veya tezini daha kısa zamanda tamamlayabilen öğrencilere ilgili anabilim dalının gerekçeli önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile öğrenimini daha kısa sürede tamamlama olanağı verilebilir. Ancak bu süre iki yarıyılı tez çalışması olmak üzere üç yarıyıldan az olamaz.

Yüksek Lisans Tez Danışmanı

Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı başkanlığı ilk yarıyılın başında her öğrenci için bir tez danışmanı saptar ve bunu ilgili Enstitüye önerir. Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile danışmanlığa atanan öğretim üyesi, danışmanı olduğu öğrencinin raporu ile birlikte tez konusu önerisini 2. yarıyıl içinde, enstitü anabilim dalı başkanlığı kanalıyla ilgili Enstitüye gönderir.

Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda ikinci bir tez danışmanı da önerilebilir. İkinci Tez Danışmanı öğrencinin kayıtlı olduğu ve danışmanının görevli olduğu anabilim dalı içinden, başka bir anabilim dalından veya yükseköğretim kurumundan seçilebilir.


Tez danışmanı, öğretim üyeleri veya yeterli sayıda öğretim üyesi yoksa tez konusu ile ilgili bilim dalındadoktora yapmış öğretim görevlileri arasından seçilir. Tez danışmanı, Yönetmeliğin diğer maddelerinde belirtilen görevleri ile birlikte öğrencinin öğrenimi süresince 2547 sayılı kanunun amaç ve ilkeleri doğrultusunda;

1. Alacağı dersleri belirlemek, bu derslere devamını ve öğrenim durumunu sürekli izlemekle,
2. Öğrencinin tez çalışmasını yönetmek ve yönlendirmekle,
3. Gerektiğinde idare ile ilişkilerinde aracılık yapmakla,
4. Sosyal, kültürel ve diğer problemleriyle ilgilenmek ve yol göstermekle,
5. Gerekli gördüğü hallerde uyarmakla,
6. Danışman her yarıyıl sonunda, öğrencinin başarı düzeyi hakkındaki raporu internet kanalıyla Enstitü Otomasyon Programına girmekle ve dönem başlarında yine internet ortamında öğrencinin kayıt onayını vermekle yükümlüdür..

Bir öğrencinin tez danışmanı, anabilim dalı kurulunun gerekçeli önerisi üzerine Enstitü Yönetim Kurulukararı ile değiştirilebilir. Tez Danışmanı, Enstitü Yönetim Kurulunca atandığı tarihten itibaren her yarıyıl ve yaz döneminde, danışmanı olduğu öğrenciler için, tüm diğer akademik ve idari yük ve görevlerine ek olarak “Uzmanlık Alan Dersi” adlı bir ders açabilir. Uzmanlık alan dersi öğrencinin kredisine dahil edilmez. Her öğrenci, açılan uzmanlık alan dersini almakla yükümlüdür. Uzmanlık Alan dersine ilişkin ilkeler, Senatoca kararlaştırılır ve enstitü yönetim kurulunca uygulanır.

Bir öğrencinin tez danışmanı öğrencinin veya danışmanın başvurusu ve anabilim dalı kurulunun gerekçeli önerisi üzerine Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile değiştirilebilir. Tez danışmanının altı ay veya daha fazla süreli yurtiçi veya yurtdışı görevlendirilmeler sonucu görevinden ayrıldığı durumlarda da danışman değişikliği mümkün olabilir.
Yüksek Lisans Tezinin Sonuçlanması

Yüksek lisans tezini tamamlayan öğrenci, tezini danışmanının olumlu görüşünü aldıktan sonra bir dilekçe ekinde anabilim dalı başkanlığına sunar. Jüri üç kişiden oluşur ise üç, jüri beş kişiden oluşur ise beş nüshasını bir hafta içinde Enstitü Müdürlüğüne sunar. Öğretim üyesi olması şartı ile ikinci danışman beş kişilik jürilerde jüri üyesi olarak atanabilir. İkinci tez danışmanının ismi tezin iç kapağında ikinci tez danışmanı olarak belirtilir.Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren öğrenim süresi dahilinde olan bir ay içinde kişisel raporlarını hazırlayarak anabilim dalı başkanlığının belirleyeceği gün ve saatte toplanırlar. Jüri üyeleri aralarında bir başkan ile bir raportör seçerler. Kişisel raporlar okunur ve görüşülür. Jüri üyelerinin çoğunluğunun tezi savunulabilir bulması halinde öğrenci 45 dakika ila 90 dakika arasında bir tez savunma sınavına tabi tutulur.


Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla “kabul”, “red” veya “düzeltme”kararı verir. Bu karar Enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili Enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi reddedilen öğrencinin kaydı silinir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde tekrar savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul edilmeyen öğrencinin kaydı silinir.