16 Aralık, yılın 350. (artık yıllarda 351.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 15 gün vardır.

Olaylar

1631 - Vezüv yanardağı faaliyete geçti; yaklaşık 4000 kişi öldü.
1707 - Japonya'da Fuji Dağı'nın kayıtlara geçmiş son patlaması gerçekleşti.
1727 - Osmanlı Devletinde ilk kitap (Vankulu Lugati) basıldı.
1773 - Boston Çay Partisi: Amerikan Kolonistler çay vergilerini protesto etmek için Boston limanındaki üç İngiliz gemisine girip 300'den fazla çay sandığını denize döktüler.

1876 - II. Abdülhamit'in Cuma selamlığına arabayla gitmesinden sonra, Padişahların törene saltanat arabalarıyla katılmaları gelenek haline geldi.
1902 - Türkistan'da 6,4 şiddetinde deprem; yaklaşık 4500 kişi yaşamını yitirdi.
1918 - Giresun'da, Işık adlı milli gazete çıkmaya başladı.
1920 - Çin'in kuzeybatısındaki Guangzhou eyaletinde 8,6 büyüklüğünde deprem; 200 bin kişi öldü.
1925 - Cemiyet-i Akvam, daha önce saptanan "Brüksel hattını", Türk-Irak sürekli sınırı olarak kabul etti. Bu karara göre, Musul Irak'a verildi.
1932 - Samsun-Sivas demiryolu hattı işletmeye açıldı.
1946 - İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı, Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi, Türkiye Sosyalist Partisi, İstanbul İşçi Sendikalar Birliği ve İstanbul İşçi Kulübü’nü kapattı. Ayrıca, Yığın, Noror, Gün, Ses, Sendika, Dost dergi ve gazeteleri yasaklandı. Yarın gazetesi ve Büyük Doğu dergisinin yayımı 4 ay süreyle durduruldu.
1949 - Ahmet Sukarno, Endonezya'nın ilk Cumhurbaşkanı oldu.

Mao Zedong, Sovyetler Birliği ziyaresi sırasında Stalin ile birlikte, 21 Aralık 1949
1949 - Çin Devrimi'nin önderi Mao Zedong’un, iki ay sürecek olan Sovyetler Birliği ziyareti başladı.
1965 - NASA, Pioneer-6 sondasını Delta roketiyle uzaya gönderdi. Sonda ile en son temas 8 Aralık 2000'de oldu.
1967 - Stanford Üniversitesinde bir grup bilim adamı, eşi tekrar yapılabilen DNA'yı ayrıştırmayı başardı.
1969 - İstanbul Boğaz Köprüsü, 303 milyar liraya ihale edildi.
1972 - Sol Yayınları sahibi Muzaffer Erdost'un 7,5 yıllık mahkûmiyeti Yargıtay'da onaylandı. Muzaffer Erdost, Vladimir İlyiç Lenin'in “Ne Yapmalı” adlı kitabını yayımlamaktan yargılanmıştı.
1974 - Televizyon haberlerinde gösterilen Kuzey Amerika haritasının, Vladimir İlyiç Lenin'e benzediği ihbar edilince savcılık soruşturma başlattı.
1982 - Barış Derneği Başkanı Mahmut Dikerdem tahliye oldu.
1985 - Mafya hesaplaşması: Paul Castellano ve Thomas Bilotti, Gambino ailesinin lideri John Gotti'nin emriyle New York'ta bir restoranın önünde vurularak öldürüldü.
1986 - Kocaeli Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1986 - Türkiye'ye iltica eden Bulgaristan Türkü halterci Naim Süleymanoğlu Taksim'de karşılandı.
1990 - Jean-Bertrand Aristide, Haiti'nin ilk demokratik seçimlerini kazandı ve seçimle işbaşına gelen ilk Başkan oldu.
1990 - Osman Hamdi Bey'in "Kaplumbağa Terbiyecisi" adlı tablosu rekor fiyatla satıldı: 1 milyar 750 milyon lira.
1991 - Kazakistan, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan etti.
1991 - Halkın Emek Partisi (HEP) Genel Başkanlığına Feridun Yazar seçildi.
1996 - Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı yeniden açıldı.
1998 - Amerika Birleşik Devletleri, Irak'a "Çöl Tilkisi" harekatını başlattı. Harekatın nedeninin Irak'ın Birleşmiş Milletler'in ülkede yaptığı kitle imha silahlarını kontrolünü engellemesi olduğu ileri sürüldü.
2002 - NATO ile AB arasında, "NATO-AB Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası Ortak Bildirisi" ile stratejik işbirliği anlaşmasına varıldı. Uzlaşma, AB`nin, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) çerçevesinde oluşturacağı askeri birimlerin, NATO`nun lojistik, stratejik ve istihbarat alanlarındaki yeteneklerini kullanabilmesine olanak tanıyor.

Doğumlar

1775 - Jane Austen, İngiliz yazar (ö. 1817)
1866 - Vasiliy Kandinskiy, Rus ressam (ö. 1944)
1872 - Anton Ivanovich Denikin, Rus general (ö. 1947)
1882 - Zoltán Kodály, Macar besteci (ö. 1967)
1888 - I. Aleksandar, Yugoslavya Kralı (ö. 1934)
1899 - Noël Coward, İngiliz oyun yazarı, besteci ve aktör (ö. 1973)
1905 - Daniel Carasso, Fransız iş adamı (ö. 2009)
1917 - Sir Arthur C. Clarke, İngiliz bilim kurgu yazarı ve mucit (2001: Bir Uzay Destanı ile ünlenen) (ö. 2008)
1928 - Philip Kindred Dick, Amerikalı bilim-kurgu roman ve kısa hikâye yazarı (ö. 1982)
1935 - Nikos Sampson, Kıbrıs Rumu siyasetçi ve EOKA-B Örgütünün lideri (ö. 2001)
1938 - Liv Ullmann, Norveçli oyuncu (Bergman filmleriyle ün kazanan)
1946 - Ümit Meriç, Türk toplum bilimci ve düşünür
1946 - Zerrin Arbaş, Türk bale ve sinema sanatçısı
1951 - Aykut Barka, Türk jeolog (ö. 2002)
1951 - Bill Johnson, ABD'li aktör
1954 - Carlo Brandt, İsviçreli oyuncu ve komedyen
1960 - Canuto Kallan, Danimarkalı ressam
1961 - Bill Hicks, Amerikan Stand-Up komedyeni (ö. 1994)
1964 - Celal Kadri Kınoğlu, Türk tiyatro ve televizyon oyuncusu
1971 - Paul van Dyk, Alman Dj ve prodüktör
1971 - Seyhan Kurt, Türk şair, yazar ve sosyolog
1972 - Belma Canciğer, Türk oyuncu
1972 - Željko Kalac, Hırvat asıllı Avustralyalı futbolcu
1975 - Kaba Diawara, Gineli futbolcu
1984 - Theo James, İngiliz oyuncu

Ölümler

1474 - Ali Kuşçu, Türk gök bilimci, matematikçi ve dil bilimci (d. 1403)
1783 - Johann Adolph Hasse, Alman besteci (d. 1699)
1859 - Wilhelm Grimm, Alman masal yazarı (d. 1785)
1897 - Alphonse Daudet, Fransız yazar (d. 1840)
1921 - Camille Saint-Saëns, Fransız besteci (d. 1835)
1922 - Gabriel Narutowicz Polonya Devlet Başkanı (d. 1865)
1956 - Ercüment Ekrem Talu, Türk mizah yazarı ve gazeteci (d. 1886)
1965 - W. Somerset Maugham, İngiliz romancı ve oyun yazarı (d. 1874)
1988 - Hüseyin Kutman, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d. 1930)
1989 - Silvana Mangano, İtalyan oyuncu (d. 1930)
1989 - Lee Van Cleef, ABD'li sinema oyuncusu (d. 1925)
2002 - Rakım Ziyaoğlu, Türk gazeteci ve yazar (d. 1906)
2006 - Stanford Shaw, ABD'li tarihçi (d. 1930)
2009 - Ali Taygun, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve yönetmen (d. 1943)

Tatiller ve özel günler

Zafer Günü (Bangladeş ve Hindistan)


Tarihte bugün: Pakistan tarihinin en kanlı saldırısı



Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında; Ali Kuşçu’nun vefatı, İlk Osmanlı Matbaasının açılması, Boston Limanında İngiliz çaylarının denize dökülmesi, Bangladeş’in bağımsızlığı var…

GÜNÜN OLAYI

Peşaver'de okula düzenlenen saldırıda 134 öğrenci öldü (2014)
Peşaver'de asker çocuklarının da öğrenim gördüğü okula Taliban tarafından düzenlenen baskında 134'ü çocuk 150 kişi hayatını kaybetti. Baskın, Pakistan tarihinin en kanlı saldırılarından biri olarak kayıtlara geçti. .
İlk Osmanlı Matbaası Açıldı (1727)
İbrahim Müteferrika Macaristan’daki öğrenimi sırasında matbaa konusunda bilgi sahibi olmuştu. Osmanlı ülkesinde matbaa açmak isteyen İbrahim Müteferrika’ya en önemli destek Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’dan geldi. Matbaanın açılmasına ancak dini olmayan eserler basmak şartıyla fetva verildi. Çünkü el yazmacılığı ile geçinen kişilerin korunması amaçlanmıştı. Böylece Osmanlı’da ilk matbaa 16 Aralık 1727’de faaliyete geçti. Bu matbaada basılan ilk önemli eser Vankulu Lugatı oldu.

GÜNÜN KİŞİSİ

Ünlü Bilim Adamı Ali Kuşçu (1403-1474)
Semerkant’ta 1403 tarihinde doğan Ali Kuşçu’nun babası Timurlu hükümdarı Uluğ Bey’in kuşçusu olduğu için bu isimle anılmıştır. Zamanın en önemli bilim adamlarından iyi bir ders almıştır. Uzun Hasan’ın elçisi olarak geldiğinde Fatih Sultan Mehmet kendisini keşfetmiş ve kalmasını istemiştir. Ali Kuşçu bu teklifi kabul etmiş fakat önce mevcut görevini tamamlamıştır. Fatih tarafından Ayasofya’ya müderris olarak atanmıştır. Astronomi ve Matematik ile ün salan Ali Kuşçu 16 Aralık 1474’te İstanbul’da vefat etmiştir.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

İngiliz Gemilerindeki Çaylar denize Döküldü ‘’ABD’nin Temeli Atıldı’’ (1773)
Yedi yıl savaşları sırasında mali yönden sıkıntıya giren İngiltere bu durumu düzeltmek için kolonilere ihraç ettiği temel ihtiyaç mallarından aldığı vergiyi arttırdı. Bu durum kolonilerde büyük rahatsızlığa sebebiyet verdi. İngiltere’nin bu kararından geri adım atmasına rağmen Amerika’da Boston Limanına demirlemiş olan çay yüklü İngiliz gemilerindeki çaylar bazı protestocular tarafından 16 Aralık 1773’te denize atıldı. Bu olay ABD’nin kurulması yolundaki başlangıç oldu.
Türk Ordusu Sina Bölgesinden Çekilmeye Başladı (1916)
Süveyş Kanalını ve Mısır’ı ele geçirmek için başlatılan kanal harekatının başarısızlığa uğraması üzerine Türk Ordusu 16 Aralık 1916’da Sina Çölündeki El Ariş bölgesinden geri çekilmeye başladı
Çin’de Büyük Bir Deprem Meydana Geldi (1920)
Çin’de Gansu eyaletinde tarihin en büyük depremlerinden birisi 16 Aralık 1920 ‘de meydana geldi. Depremin büyüklüğü 8.6 şiddetindeydi ve yaklaşık 200 bin kişi yaşamını yitirdi.
Milletler Cemiyeti Musul’un Irak’a Bırakılmasına Karar Verdi (1925)
Türkiye ile İngiltere Musul konusunda anlaşamadılar. Son olarak konu İngilizlerin etkinliğinde ki Milletler Cemiyetine götürüldü. Milletler Cemiyeti Meclis’i 16 Aralık 1925 tarihinde ki toplantısında Musul’un Irak’a bırakılmasına ve Irak’taki manda yönetiminin 25 yıl uzatılması için İngiltere ile Irak arasında bir ittifak anlaşması yapılmasına karar verdi. Bu karar aynı gün TBMM tarafından Dışişleri Bakanının mektubu aracılığı ile reddedildi.
Bangladeş Bağımsızlığını İlan Etti (1971)
Doğu Pakistan adıyla Pakistan’ın bir parçası sayılan Bangladeş’te bağımsızlık hareketleri iyice güçlendi ve bir iç savaşa dönüştü. Hindistan kuvvetleri Bangladeş’e girdi. Pakistan ordusu karşı koyamadı ve teslim oldu. Hindistan’ın desteği ile 16 Aralık 1971’de Bangladeş devleti bağımsızlığını ilan etti. İlerleyen günlerde Hindistan Bangladeş’i koruyuculuğu altına aldı.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1918- Giresun’da ‘’Işık’’ adlı milli gazete çıkmaya başladı.
1932- Samsun-Sivas demiryolu hattı işletmeye açıldı.
1949- Ahmet Sukarno Endonezya’nın ilk cumhurbaşkanı oldu.
1956- Basın-Yayın Genel Müdürlüğü, Cumhurbaşkanlığı Katipliği yapan; mizah yazarı, romancı, gazeteci Ercüment Ekrem Talu, 68 yaşında İstanbul’da öldü.
1969- İstanbul Boğaz Köprüsü, 303 milyar liraya ihale edildi.
1986- Kocaeli Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1996- Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı yeniden açıldı.
1998- IV. Ulusal Yayın Kongresi Ankara’da çalışmalarına başladı.
1998 - Amerika, Irak'a "Çöl Tilkisi" harekatını başlattı. Harekatın nedeninin Irak'ın Birleşmiş Milletler'in ülkede yaptığı kitle imha silahlarını kontrolünü engellemesi olduğu ileri sürüldü.
2002- Basın Şeref Kartı sahibi Rakım Ziyaoğlu, İstanbul’da öldü
2002 - NATO ile AB arasında, "NATO-AB Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası Ortak Bildirisi" ile stratejik işbirliği anlaşmasına varıldı.