Atalarımız 10 Bin Yıl Önce Çömlekte Yabani Tahıl ve Bitki Pişirmiş Olabilir

Libya çöllerinde yabani tahıl ve bitkileri pişirmek için 10 bin yıl önce kullanılan ilk çömlekler bulundu. Bilim adamları, bu yiyeceklerin bir çeşit ”lapa” olduğunu ve avdan etsiz dönüldüğünde ana yemek olarak yendiğini söylüyor.

Bristol Üniversitesi’nden Dr. Julie Dunne, “Bu, küresel olarak bitkiyi işlemenin ilk doğrudan kanıtı ve olağanüstü bir şekilde, erken Kuzey Afrika avcı toplayıcılarının tahıl, tohum, yapraklı bitki, su bitkileri gibi birçok farklı türde bitki tükettiğini gösteriyor.”

Yeşil Sahra
Tarih öncesi dönemde Sahra Çölü, göller ve nehirlerle çevrili yeşil bir savanaydı. Su aygırları ve filler de dahil olmak üzere büyük hayvan sürülerinden oluşan bir yaşam vardı. O dönemde yaşayan insanlar çimen, yapraklı bitkiler ve su bitkilerinin yabani tanelerini topladılar.

Dunne, “Bitkilerin uzun süre kaynatılmasına izin veren, termal olarak dayanıklı çömlek icadı, tarih öncesi insanların yiyebileceği bitki çeşitliliğini, daha önceleri yedikleri tatsız ve hatta toksik bitkiler de dahil olmak üzere, önemli ölçüde genişletiyor” dedi.

Öğütmek için kullanılan taşlar da parçalanmış seramiklerin yakınlarında bulundu. Bu da tahılların un haline getirildiğini düşündürüyor. Dr. Duncan, “Veya sadece tahılları uzun süre kaynatmış ve bir çeşit püre de yapmış olabilirler. İlginçtir ki bu, bugün Afrika’daki en önemli unsurlardan biri ve çok uzun bir geçmişi olabilir” şeklinde konuştu.

Çömlekler, insanlık tarihinde iki kere icat edildi. Doğu Asya’da yaklaşık 16 bin yıl önce, daha sonra Kuzey Afrika’da yaklaşık 12 bin yıl önce. Araştırmacılar, Libya Çölü’ndeki Takarkori ve Uan Afuda’daki arkeolojik alanlarda 100’den fazla kırılmış seramik parçasını inceledi. Çömleklerin çok çeşitli bitki örtüsünü işlemek için kullanıldığını fark ettiler. Araştırmacılar bunu, çömleklerdeki yağlı kalıntıların karbon izotop oranlarını analiz ederek keşfettiler.

Çömlekler, bölgedeki bitki evcilleştirme ve tarımını en az 4 bin yıl öne çekiyor.

Araştırmacıı Prof. Richard Evershed, “Erken tarih öncesi çanak çömleklerde yaygın bitki mumu ve yağ kalıntılarının bulunması, çölde eski çanak çömleklerin eski dünyadaki diğer bölgelere kıyasla kullanılma biçiminin tamamen farklı bir resmini sunuyor” dedi. Çömlekler, daha sonra süt de dahil olmak üzere hayvansal ürünleri işlemek için kullanılmış.

Bitki diyetleri
Atalarımız üç milyon yıl boyunca bitki yiyorlardı. İlk başta, akşam yemeğinde yumuşak ve sindirimi kolay olan meyveler yediler. Daha sonra, bitkilerin odunsu kısımlarını çukurlarda yakılan ateşlerde pişirerek, onları daha yenilebilir hale getirdiler. Çanak çömleklerin keşfi, kaynatarak bitkileri pişirmeyi mümkün kıldı ve onları daha lezzetli ve daha az toksik hale getirdi. Bu insanlık tarihi için büyük önem taşır. Nişastalı gıdalar enerji ve besin öğeleri bakımından iyi bir kaynaktır. Pişmiş bitkiler ve tahıllar gelecekte kullanılmak üzere korunmuş olabilirler. Ayrıca pişen bu bitkilerin bebekleri besleyebilecek kadar yumuşak olması, belki bebeklerin sütten daha erken ayrılmasını sağlamış ve böylelikle kadınların doğurganlığını artırmış olabilir.