Reaksiyon Basamağı ve Molekülaritesi

Reaksiyon hızı maddelerin derişimi ile orantılı olmalıdır. Ayrıca maddelerin derişimlerinin kuvvetleri ile de orantılı olmalıdır. Bu kuvvet reaksiyona giren molekül sayısına eşittir.

2X→ürün(ler)


RHa [X]2 Reaksiyona A maddesinden 2 molekül katıldığı için hız derişimin karesi ile orantılıdır.


Reaksiyon hızı derişimin kaçıncı kuvveti ile orantılı ise reaksiyonun basamağı o kuvvet kadardır.

x→ürün(ler)


Hız derişimin birinci kuvveti ile orantılı olduğu için bu reaksiyonun basamağı bir olur.


2x→ürün(ler)

Hız derişimin ikinci kuvveti ile orantılı olduğu için bu reaksiyonun basamağı iki olur.


x+y → ürün(ler)


Hız X’ in ve Y’nin birinci kuvvetleri ile orantılı olduğu için reaksiyonun basamağı 1+1 =2 dir (kuvvetler toplamı).


Bir reaksiyonun basamağı stokiyometrik denkleme bakılarak söylenemez. Basamak deneysel olarak bulunur. Deney sonunda reaksiyonun hızının derişimin kaçıncı kuvveti ile orantılı olduğu saptanır ve bu kuvvet o reaksiyonun basamağıdır denir.